Sau một mùa vụ dồn hết dinh dưỡng để nuôi trái, cây sầu riêng thường rơi vào tình trạng kiệt sức, bộ rễ tổn thương và tán lá xơ xác. Nếu không được chăm sóc đúng cách, cây sẽ rất khó phục hồi, dễ bị sâu bệnh tấn công và ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất mùa sau.
Quy trình phục hồi cây sầu riêng sau thu hoạch chính là khoản đầu tư quan trọng nhất quyết định sự thành bại của vụ kế tiếp. Dưới đây là 3 bước phục hồi toàn diện, được đúc kết từ kinh nghiệm thực tiễn, giúp bà con lấy lại “phong độ” cho vườn sầu riêng của mình.
Cắt tỉa cành, tạo tán và dọn vườn
Đây là công việc đầu tiên và cũng rất quan trọng sau khi bà con thu hết trái trên cây. Mục đích của việc làm này là loại bỏ mầm bệnh, tạo độ thông thoáng và tập trung dinh dưỡng nuôi cành khỏe.
- Cắt tỉa các cuống trái còn lại trên cây kết hợp xong tỉa khoét tán những cành vô hiệu tạo độ thông thoáng cho cây.
- Cắt bỏ cành sâu bệnh, cành già yếu, cành khô, cành vượt, cành khuất sáng.
- Cắt bỏ các cành mọc dưới thấp (mọc thấp hơn 1m tính từ mặt đất lên).
Dọn dẹp vệ sinh xung quanh vườn để hạn chế các mầm bệnh phát sinh. Thu gom toàn bộ cành lá đã cắt tỉa, cỏ dại ra khỏi vườn để tiêu hủy. Khi đã cắt tỉa cành xong, bà con dùng vôi bột pha nước quét xung quanh thân chính cây sầu riêng từ mặt đất lên khoảng 1m để phòng trừ sâu bệnh hại cây.
Một số nhà vườn còn sử dụng một số kỹ thuật nâng cao như ép xanh. Họ đào một rãnh nhỏ bên cạnh hình chiếu tán cây (làm đứt một phần rễ già) để giúp đất tơi xốp và tạo điều kiện bón phân hữu cơ, vi sinh hiệu quả hơn.

Rừa vườn
Sau khi cắt tỉa cành khoảng 5-7 ngày, khi vết cắt đã khô, bà con tiến hành phun thuốc loại bỏ mầm bệnh hay còn gọi là “rửa vườn”.
- Phun thuốc (ví dụ Lân hai chiều kết hợp thuốc trừ khuẩn) có thể gây “sốc” nhẹ. Những cây có bộ rễ đã yếu hoặc bị bệnh ngầm sẽ bộc lộ triệu chứng (vàng lá, rụng lá) ngay lập tức, giúp bà con sớm nhận biết và có biện pháp xử lý kịp thời.
- Tác động của thuốc sẽ làm rụng bớt các lá già, lá bị nấm bệnh (đốm lá, thán thư,…), rong rêu bám trên thân cành. Điều này giúp làm sạch cây, giảm áp lực bệnh tật cho cơi đọt mới.
- Các loại thuốc rửa vườn thường được sử dụng giai đoạn này như một số hoạt chất gốc đồng (Coc 85), hoạt chất trị nấm phổ rộng Azoxystrobin (Till Mát), Lân hai chiều,…

Bón phân phục hồi cây sầu riêng sau thu hoạch
Bước này chính là bước quyết định tốc độ phục hồi của cây. Bà con sẽ tác động đồng thời cả trên lá và dưới gốc để giúp cây nhanh chóng ra rễ mới, bung cơi đọt khỏe mạnh.
Bón phân qua lá
Việc sử dụng các loại phân bón lá sẽ giúp giải stress cho cây, cung cấp dinh dưỡng tức thời qua lá. Bà con nên ưu tiên các sản phẩm có chứa rong biển, amino acid, dinh dưỡng hữu cơ,… giúp cây mát, lá xanh và quang hợp tốt hơn. Có thể kết hợp thêm thuốc trừ sâu, rầy để bảo vệ đọt non.
Bón phân dưới gốc
Đây là nguồn dinh dưỡng chính để phục hồi bộ rễ và toàn bộ cây. Bà con nên kết hợp các nhóm sau:
- Giải độc, cải tạo đất: Bà con nên ưu tiên các sản phẩm có chứa Fulvic Acid và Humic Acid. Chúng giúp giải độc đất do tồn dư phân bón hóa học, thuốc BVTV, làm đất tơi xốp, tăng khả năng giữ nước và dinh dưỡng.
- Bón phân chuồng đã ủ hoai mục, phân hữu cơ vi sinh, hữu cơ gà/bò,… để cung cấp dinh dưỡng bền vững và cải thiện hệ sinh vật đất.
- Giai đoạn này cây cần đạm cao để đi đọt và phát triển thân lá. Sử dụng các công thức NPK có hàm lượng đạm cao như 20-10-10, 30-10-10.
- Ngừa bệnh cho rễ: Bổ sung các chủng vi sinh vật đối kháng như Trichoderma, Bacillus,… để ức chế các loại nấm bệnh gây vàng lá, thối rễ (Phytophthora, Pythium, Fusarium,…).
Việc kết hợp nhiều loại phân bón như trên là rất tốt nhưng đôi khí tốn khá nhiều công sức và khó cân đối liều lượng. Trong giai đoạn này, bà con có thể tham khảo phân bón sinh học đa tác dụng như B12.
Sản phẩm này tích hợp nhiều thành phần cần thiết cho quá trình phục hồi:
- Axit Humic (7%): Giúp giải độc đất, cải tạo đất tơi xốp, kích thích rễ phát triển mạnh.
- Lân, Kali hữu hiệu và vi lượng Chelate: Cung cấp dinh dưỡng dễ tiêu, giúp cây nhanh chóng đâm chồi, bung tược.
- Các phụ gia đặc hiệu: Hỗ trợ cây chống chịu stress, khắc phục tình trạng vàng lá, còi cọc và hạn chế sự tấn công của tuyến trùng.
Cứ 1 chai 1L bà con pha 2000l nước có thể tưới gốc hoặc phun lá đều được. Việc sử dụng một sản phẩm tổng hợp và đã được định mức lượng dinh dưỡng cụ thể sẽ giúp bà con tiết kiệm thời gian và công sức mà vẫn đảm bảo được đầy đủ các yếu tố cần thiết cho cây sầu riêng phục hồi mạnh mẽ.

Kết luận
Phục hồi cây sầu riêng sau thu hoạch là một quy trình đòi hỏi sự tỉ mỉ và đầu tư đúng cách. Bằng việc thực hiện tuần tự các bước trên, bà con sẽ tạo ra một nền tảng vững chắc, giúp cây sầu riêng không chỉ phục hồi nhanh chóng mà còn phát triển mạnh mẽ, sẵn sàng cho một vụ mùa mới bội thu.
- Hotline: 032 515 9339
- Fanpage: Nông Nghiệp Bền Vững
- Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com
Chúc bà con có một vụ mùa bội thu!

