Mùa khô ở Tây Nguyên thường kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4 hàng năm. Đây là giai đoạn khá nhạy cảm bởi cây cà phê phân hóa mầm hoa, hình thành quả non, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng cà phê. Chính vì vậy, cách chăm sóc cà phê trong mùa khô có sự khác biệt đáng kể so với mùa mưa. Hãy cùng Vietnam Light tìm hiểu cách chăm sóc cà phê mùa khô đúng kỹ thuật, giúp đạt năng suất vượt trội!
Cách tưới cà phê mùa khô
Dấu hiệu tưới nước cho cà phê mùa khô thích hợp nhất là khi các nụ hoa đã phân hóa đến các đốt ngoài cùng của các cành quả và có màu trắng ngà, lá cà phê hơi héo và buổi trưa. Sau khi được tưới đủ nước các mầm hoa phát triển rất nhanh và chỉ sau 6 – 8 ngày là hoa nở.

Nếu có hiện tượng mưa trái mùa trong các tháng mùa khô, tùy tình trạng vườn cây và lượng mưa, bà con xử lý như sau:
- Nếu lượng mưa lớn, dày thì có thể coi đây là 1 lần tưới
- Nếu sau khi vườn cây đã phân hóa mầm hoa đầy đủ, gặp mưa nhỏ với lượng mưa thấp có thể làm vườn cây nở hoa rộ, cần tưới đuổi ngay để giúp cây đậu quả thuận lợi.
- Nếu hoa ra quá ít, bà con có thể chấp nhận bỏ lứa hoa này, không cần tưới đuổi. Tiếp tục để cây khô hạn thêm cho đến khi nụ hoa phân hóa đầy đủ rồi mới tưới đồng loạt.
Bón phân cho cà phê mùa khô
Sau một mùa thu hoạch, cây cà phê đã mất đi một lượng lớn dinh dưỡng nên cần nhiều đạm, lân để phục hồi sau thu hoạch. Kali giúp tăng khả năng chịu khô hạn; Bo và kẽm giúp tăng đậu quả.
Phân bón mùa khô cho cà phê nên ưu tiên các loại phân bón chuyên dùng, có đặc tính dễ tan và tan nhanh điển hình như Đầu Trâu NPK 20-5-6-13S+TE. Nên bón phân ngay sau khi tưới nước để cây hấp thụ hiệu quả. Thay vì bón một lượng lớn trong một lần, hãy chia nhỏ lượng phân cho các đợt tưới.
- Tưới đợt 1, với những vườn cây bị suy kiệt sau thu hoạch, nên bón ngay trong lần tưới đầu tiên với liều lượng khoảng 200 – 250 gram/gốc. Với vườn cây còn xanh tốt, có thể chỉ cần tưới nước hoặc bón nhẹ 100 – 150 gram/gốc.
- Đợt 2, bón khoảng 300 – 400 gram/gốc.
- Bón lót khoảng 0.5 – 1kg/gốc phân hữu cơ vi sinh vào đầu mùa khô giúp cải thiện cấu trúc đất, tăng cường hệ vi sinh vật có lợi, giúp đất tơi xốp và giữ ẩm tốt hơn.
- Nếu cây có dấu hiệu thiếu dinh dưỡng (chồi thui, lá teo), nên phun phân bón lá (Rich Ferti, F1,…) để cây hấp thụ nhanh.
Lưu ý giai đoạn chuyển mùa từ khô sang mùa mưa thì không nên bón phân. Chỉ bắt đầu bón lứa phân đầu tiên cho mùa mưa khi mưa đã đều, đất đủ ẩm ổn định. Lúc này, bà con có thể chuyển sang các công thức phân bón mùa mưa như NPK 16-16-8, NPK 17-4-17… để tập trung nuôi trái lớn.
Phòng trừ sâu bệnh hại cà phê mùa khô
Rệp sáp hại cà phê mùa khô
Mùa khô ở Tây Nguyên, ghi nhận dịch rệp sáp gây hại nặng nhất. Trước khi phun thuốc đặc trị, bà con nên dùng vòi nước áp lực mạnh xịt rửa trôi lớp phấn trắng bên ngoài để thuốc tiếp xúc hiệu quả hơn.

Bà con tiến hành phun các loại thuốc đặc trị rệp sáp có hoạt chất như: Profenofos, Cypermethrin + Profenofos, Imidacloprid, Spirotetramat, Dinotefuran… Cần chú ý phun thật kỹ vào các chùm quả sao cho thuốc có thể tiếp xúc được trứng và rệp non.
Do rệp đã có dấu hiệu kháng thuốc mạnh, phun một lần thường không đủ. Bà con cần áp dụng kỹ thuật phun kép:
- Lần 1: Phun thuốc ngay sau khi tưới nước, sử dụng thuốc có tính lưu dẫn, pha thêm loang trải để tăng hiệu quả.
- Lần 2: Phun nhắc lại để tiêu diệt lứa rệp non mới nở từ trứng còn sót lại.
Không sử dụng một loại thuốc duy nhất cho cả mùa vụ. Bà con nên luân phiên các loại thuốc có hoạt chất khác nhau (ví dụ: đợt này dùng nhóm Profenofos, đợt sau dùng nhóm Spirotetramat hoặc Imidacloprid) để làm chậm quá trình hình thành tính kháng của rệp.
Áp lực dịch mạnh thì kết hợp nhiều họat chất trong một lần. Ví dụ: Profenofos + Thiamethoxam + Imidacloprid + loang trải.
Xem thêm: Phòng Trị Rệp Sáp Cà Phê Mùa Khô Hiệu Quả
Mọt đục cành cà phê mùa khô
Mọt đục cành xuất hiện nhỏ lẻ trong các tháng mùa khô, bắt đầu phá hại nặng từ tháng 9 đến tháng 12. Mọt gây hại nặng trên các vườn cà phê kiến thiết cơ bản và chủ yếu gây hại trên các cành cà phê tơ.

Cần phải cắt bỏ sớm các cành mới bị mọt đục và đốt bỏ để loại bớt nguồn mọt. Phải cắt sâu vào bên trong cành ít nhất 8cm so với lỗ đục, để thu gom toàn bộ tổ mọt.
Hiện tại chưa có thuốc đặc trị để phòng trừ mọt đục cành gây hại cà phê. Biện pháp hóa học gần như không hiệu quả vì sâu non nằm sâu trong thân cành. Bà con nên tiến hành phun thuốc phòng sâu non sau khi tưới, sử dụng sản phẩm chứa 2 hoạt chất (Profenofos + Thiamethoxam) như Bowing 999 để tăng hiệu quả diệt sâu non trước khi chúng đục vào cành.
Vàng lá thối rễ trên cà phê mùa khô
Bệnh vàng lá thối rễ phát sinh gây hại nặng vào thời điểm cuối mùa khô đầu mùa mưa hàng năm. Cây cà phê trong vườn ươm thường xuất hiện bệnh gây hại ở giai đoạn 3 – 4 tháng tuổi.

Vườn cà phê kinh doanh bị nhiễm bệnh cần được phát hiện và xử lý thuốc hóa học kịp thời để tránh hiện tượng lây lan. Sử dụng hoạt chất kết hợp như Propamocarb (M30) + Metalaxyl để vừa phòng tuyến trùng, vừa phòng nấm rễ (nên tưới gốc).

Với cây đã bị nặng, cần nhổ bỏ, tiêu hủy. Đào và phơi hố trong mùa khô sau đó xử lý hố trồng bằng các loại thuốc hóa học như đã nói ở trên trước khi trồng dặm 45 ngày.
Kết luận
Bà con áp dụng đầy đủ các quy trình chăm sóc cà phê mùa khô của Vietnam Light sẽ hoàn toàn có thể chủ động tạo ra mùa vụ cà phê năng suất cao, chất lượng tốt. Chúc bà con thành công!
Liên hệ với Vietnam Light qua các phương thức sau:
- Hotline tư vấn kỹ thuật: 032 515 9339
- Fanpage cập nhật thông tin: Nông Nghiệp Bền Vững
- Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com

