Phòng Trị Rệp Sáp Cà Phê Mùa Khô Hiệu Quả

Mùa khô không chỉ mang đến nỗi lo thiếu nước tưới mà còn là thời điểm mà rệp sáp cà phê thường bùng phát thành dịch. Đây là một trong những đối tượng gây hại nguy hiểm, có sức tấn công và lây lan cực lớn cho bà con nông dân làm cà phê. Nếu không có biện pháp phòng trị kịp thời, rệp sáp có thể làm cho cây cà phê còi cọc, suy kiệt thậm chí chết hoàn toàn, gây thiệt hại lớn về năng suất và chất lượng.

Bài viết này của Vietnam Light sẽ cung cấp cho bà con quy trình hoàn chỉnh cho việc phòng và trị rệp sáp cà phê một cách toàn diện và hiệu quả nhất mùa khô.

Tác hại của rệp sáp cà phê

Trên cây cà phê, rệp sáp là đối tượng gây hại quan trọng vì sức tấn công lớn, có thể lan nhanh thành dịch. Rệp sáp xuất hiện quanh năm, đặc biệt là những khoảng thời điểm thời tiết khô hạn kéo dài. Nếu không xử lý kịp thời, rệp sáp có thể làm cây sinh trưởng kém hoặc nặng hơn dẫn đến suy kiệt dần và chết hoàn toàn, làm giảm năng suất và chất lượng vườn cà phê.

Dấu hiệu cây cà phê bị rệp sáp tấn công

Bà con nên thường xuyên thăm vườn và kiểm tra kỹ các bộ phận của cây để phát hiện rệp sáp:

• Trên chồi non, lá và chùm trái:
  • Rệp sáp thường ẩn nấp và đẻ trứng ở các kẽ lá, nụ hoa hoặc chùm trái non. Sau khi nở rệp tìm nơi sống cố định, bắt đầu chích hút nhựa cây, làm cho chồi non, cành lá bị khô héo, rụng bông, rụng trái non, chết cành.
  • Cây bị rệp sáp hại nặng thường có biểu hiện vàng lá, quả khô và rụng nhiều. Ngoài ra, có thể thấy lớp nấm muội đen bao phủ trên lá và quả do rệp sáp gây hại. 
  • Chất thải của rệp sáp tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển bám trên lá, trái và cành dẫn tới cây giảm khả năng quang hợp, ảnh hưởng đến năng suất của vườn cây.
• Dưới gốc và bộ rễ:
  • Rệp thường sống trong đất, bám xung quanh rễ, dùng miệng chích hút nhựa cây để lấy chất dinh dưỡng.
  • Trong quá sinh trưởng chúng thường tiết ra một lớp sáp không thấm nước phủ quanh rễ cây, làm cho cây không lấy được nước và chất dinh dưỡng, cây sẽ vàng héo, suy kiệt rồi chết. 
  • Các vết thương do rệp chích hút ở phần cổ rễ, khi gặp điều kiện thuận lợi, rệp sáp kết hợp với nấm Bornetina corium tạo thành “măng-xông” cứng, bao quanh rễ cây làm cho rễ bị hư và gây bệnh thối rễ.

Điều kiện khiến cho rệp sáp cà phê bùng phát

• Thời điểm: Rệp sáp thường xuất hiện vào thời kỳ cây cà phê nở hoa đến hết vụ thu hái, đặc biệt là mùa khô và đầu mùa mưa. Sau những cơn mưa đầu mùa, mật độ rệp sáp thường tăng đột biến. Tuy nhiên, sau khi thu hoạch rệp sáp vẫn sống và đẻ trứng trong cụm hoa chưa nở ở đầu cành.
• Môi trường: Khi mưa nhiều, ẩm độ không khí cao thì sự tấn công của rệp bắt đầu giảm bớt xuống. Đối với rệp sáp hại rễ, mùa mưa khi ẩm độ đất cao là lúc rệp sáp phát triển gây hại mạnh.
• Trung gian: Rệp sáp cũng có mối quan hệ cộng sinh với các loài kiến, đặc biệt là kiến đen. Kiến làm nhiệm vụ lây lan và bảo vệ rệp sáp. Khi có động, kiến tha rệp đi trốn, khi yên kiến lại tha rệp về chỗ cũ hoặc đến nơi khác thuận lợi hơn, làm lây lan sang ra nhiều nơi khác. Nơi nào có nhiều kiến, nơi đó nguy cơ bùng phát dịch rệp sáp rất cao.

Quy trình phòng trừ rệp sáp cà phê toàn diện

Để tiêu diệt triệt để và ngăn ngừa rệp sáp quat trở lại, bà con cần kết hợp các biện pháp dưới đây.

Biện pháp canh tác

• Thăm vườn thường xuyên, vệ sinh dọn sạch cỏ, rác quanh gốc để kiến không trú ngụ mang trứng lây lan cây khác. Cắt tỉa cành cây tạo thông thoáng đồng thời cắt bỏ những cành bị gây hại nặng, sát đất đem đi tiêu hủy hạn chế sự phát triển của rệp sáp.
• Chọn giống có năng suất cao, sinh trưởng khỏe, kháng tốt với sâu bệnh.
• Chế độ bón phân cân đối hợp lý, trộn đều phân chuồng hoai mục và NPK bón quanh gốc, giúp rễ ra mạnh, đồng thời luôn tưới nước đầy đủ nhất là mùa khô để cây sinh trưởng khỏe, phát triển tốt có sức chống chịu với rệp.

Biện pháp hóa học

Khi mật độ rệp sáp tăng cao và có nguy cơ gây hại kinh tế, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật là cần thiết. 

Đối với rệp hại chồi non, chùm trái: Theo dõi kỹ lưỡng trên nách lá, chùm bông, trái, khi thấy rệp gây hại khoảng 10% thì tiến hành phun thuốc.

• Phun hỗn hợp 3 gói Kiếm Nhật (100g) + 2 chai Bowing (450ml) + 1 chai Koimire (240ml) cho 600 lít nước và phun kỹ để thuốc thấm qua lớp sáp mới diệt được rệp (để tăng hiệu quả, có thể dùng vòi nước với áp suất cao xịt mạnh làm bong tróc các cánh hoa khô sau đó mới dùng thuốc).
• Phun lại lần 2 cách nhau từ 7-10 ngày để diệt tiếp lứa rệp non mới còn sót lại.

Đối với rệp sáp hại rễ: Khi mật độ rệp sáp trên 100 con/gốc tiến hành xử lý. Nếu đất vùng cổ rễ đang khô, cần tưới đẫm nước trước khi xử lý thuốc 1 ngày để tăng khả năng ngấm thuốc.

• Tưới hỗn hợp 3 trên cho 600 lít nước đã pha với liều lượng từ 4 đến 8 lít/gốc tùy theo gốc lớn nhỏ để thuốc ngấm tới vùng rễ bị hại.
• Nếu bị rệp sáp gây hại nặng, bới đất lộ cổ rễ, tưới thuốc khi vùng rễ đủ ẩm, lấp đất lại. Cào nhẹ lớp đất mặt để lộ phần cổ rễ, tưới thuốc trực tiếp rồi lấp đất lại.

Kết luận

Rệp sáp cà phê hoàn toàn có thể kiểm soát nếu bà con áp dụng đúng và đồng bộ các quy trình phòng trị. Hãy luôn thăm vườn thường xuyên, ưu tiên các biện pháp canh tác bền vững và chỉ can thiệp bằng hóa học khi thật sự cần thiết để bảo vệ vườn cây khỏe mạnh, cho năng suất và chất lượng cao.

Để được tư vấn kỹ hơn về bộ sản phẩm đặc trị rệp sáp và kỹ thuật chăm sóc cà phê, vui lòng liên hệ với Vietnam Light qua hotline 0325 159 339!