5 Bước Xử Lý Đất Trồng Rau Hữu Cơ An Toàn, Chất Lượng

“Cơm không rau như đau không thuốc”. Trong bối cảnh vấn đề an toàn thực phẩm đang là mối quan tâm lớn của xã hội, bà con canh tác rau hữu cơ luôn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật và biện pháp canh tác sao cho đạt năng suất mà cũng tiết kiệm chi phí. Bước đầu tiên và cũng là quan trọng nhất trong quy trình này chính là khâu xử lý đất trồng.

Bài viết này, Vietnam Light sẽ hướng dẫn bà con chi tiết 5 bước xử lý đất trồng rau hữu cơ giúp sản xuất rau an toàn và chất lượng. 

Những loại đất nào cần xử lý trước khi trồng rau?

Rau có thể trồng trên nhiều loại đất. Tuy nhiên, bà con nên chọn những chân đất cát pha, đất thịt nhẹ hoặc đất thịt trung bình, có tầng đất mặt dày 20-30cm. Độ chua (độ pH) của đất khoảng từ 5-7. Đất có độ chua phù hợp giúp cây rau hấp thụ các chất dinh dưỡng từ đất được tốt. Mỗi loại rau lại ưa đất có độ chua khác nhau.

Nếu độ chua của đất không phù hợp (thường là quá chua), cần bón bổ sung vôi. Giống như với bất kỳ hóa chất nào, sử dụng vôi cũng cần tuân thủ nguyên tắc 4 đúng: đúng loại vôi, đúng lượng vôi, đúng lúc và đúng cách bón vôi.

Xem thêm: Kỹ thuật canh tác rau hữu cơ

Cách xử lý đất trồng rau hữu cơ

Để đất đạt tiêu chuẩn hữu cơ, cần trải qua giai đoạn chuyển đổi từ 12 tháng đến 3 năm trước khi sản xuất. Trong giai đoạn này, đất sẽ được phục hồi và làm giàu hệ vi sinh vật bằng cách tuyệt đối không sử dụng hóa chất tổng hợp, thuốc trừ sâu hóa học hay phân bón hóa học. Dưới đây là 5 bước chi tiết để xử lý đất:

Bước 1: Dọn sạch tàn dư cây trồng vụ trước

Dọn sạch cỏ dại, tàn dư thực vật của cây trồng vụ trước. Bà con có thể xử lý cỏ dại bằng các biện pháp sinh học như phủ bạt để hạn chế sự phát triển, giúp giảm nguy cơ sâu bệnh và nấm hại lây lan sang vụ sau.

Bước 2: Làm đất kỹ, tơi nhỏ

• Đất phải được cày lật, phơi ải trước khi gieo trồng từ 10 – 15 ngày. Sau đó, đập nhỏ đất, làm tơi xốp để rễ cây dễ phát triển và dễ hấp thu dinh dưỡng.
• Nếu có điều kiện thì bà con có thể kết hợp công nghệ xử lý nhiệt mặt trời (Solarization) của Nhật: phủ bạt nilon trong suốt lên đất ẩm trong 4-6 tuần vào mùa nắng để diệt nấm và tuyến trùng.

 Bước 3: Bón vôi

Thường thì với đất trồng rau bà con đều dùng vôi bột để khử chua. Trước khi bón, kiểm tra độ chua của đất để xác định lượng vôi cần thiết. Đất càng chua thì càng phải bón nhiều vôi, đất càng có nhiều chất hữu cơ càng cần bón nhiều vôi: 

• Với đất sét có nhiều chất hữu cơ, nhưng bị chua: có thể bón từ 0,5 – 2 tấn vôi cho mỗi hecta, tùy vào độ chua của đất. 
• Với đất cát, ít chất hữu cơ, nhưng bị chua: bón 0,2 – 1 tấn vôi cho mỗi hecta, tùy vào độ chua của đất.

Sau khi rải đều vôi lên mặt đất, hãy cày trộn và tưới nước để vôi thẩm thấu vào đất. Ngoài tác dụng khử chua, vôi còn giúp khử trùng, tiêu diệt một số mầm sâu bệnh hại. Vì thế, vôi còn được dùng để ủ cùng phân hữu cơ trước khi bón.

Bước 4: Bổ sung dinh dưỡng cho đất

• Chỉ sử dụng các loại phân bón và chất phụ gia được cấp phép cho canh tác hữu cơ. Bà con nên ưu tiên lựa chọn các loại phân hữu cơ đã qua xử lý hoai mục, phân hữu cơ sinh học, phân hữu cơ vi sinh, trùn quế, phân xanh,…Chúng không chỉ cung cấp dinh dưỡng mà còn cải thiện cấu trúc đất.
• Không sử dụng phân bón có nguy cơ ô nhiễm cao như: phân bắc, phân chuồng tươi, nước giải, rác thải sinh hoạt, rác thải công nghiệp chưa qua xử lý (ủ hoai mục) để bón trực tiếp, vì chúng có thể mang mầm bệnh và kim loại nặng.
• Sau khi lên luống, xử lý bằng chế phẩm Trichoderma lượng 40-60kg/ha để tăng khả năng đối kháng với một số loại nấm bệnh trong đất như: Rhizoctonia solani, Pythium, Fusarium,… phòng trừ tuyến trùng, chết cây con và các loại vi sinh vật có hại trong đất. 

Bước 5: Lên luống đất trồng rau hữu cơ

Tạo luống có mặt rộng 1-1,2m, rãnh rộng 30-40cm.

• Chiều cao luống: 20-25cm vào mùa khô, 25-30cm vào mùa mưa để đảm bảo thoát nước tốt, tránh úng ngập.
• Nơi có điều kiện nên phủ luống trước khi trồng bằng các vật liệu như: rơm rạ khô, màng phủ sinh học phân hủy. Việc này giúp hạn chế cỏ dại, giữ ẩm cho đất, và đặc biệt, rơm rạ khi phân hủy còn bổ sung thêm chất hữu cơ, cải thiện độ phì nhiêu của đất.

Kết luận

Sau khi hoàn thành 5 bước này, đất đã sẵn sàng để bà con gieo trồng những lứa rau hữu cơ đầu tiên. Chúc bà con có một vụ mùa bội thu và an toàn.