Phòng Trừ Các Loại Sâu Rầy Rệp Sáp Sầu Riêng

Bà con đang đau đầu vì sầu riêng nhà mình là đối tượng tấn công của nhiều loại sâu rầy, rệp sáp, gây ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất và chất lượng. Chi phí thuốc bảo vệ thực vật ngày càng tăng cao nhưng dịch hại vẫn khó kiểm soát? Việc nhận diện đúng đối tượng dịch hại và áp dụng các biện pháp phòng trừ kịp thời, hợp lý là yếu tố then chốt quyết định sự thành công của vụ mùa. Bài viết này của Vietnam Light sẽ giúp bà con nhận diện chính xác các loại sâu rầy rệp sáp sầu riêng và các biện pháp quản lý hiệu quả.

Các loại sâu rầy rệp sáp trên cây sầu riêng

Để có biện pháp phòng trừ hiệu quả, trước hết bà con cần nhận biết chính xác các loại sâu hại thường gặp:

• Bọ trĩ: Côn trùng rất nhỏ (khoảng 1-2mm), màu vàng nhạt hoặc nâu đen, di chuyển nhanh. Chúng thường tấn công các bộ phận non của cây sầu riêng như đọt, lá non, hoa và trái non.
• Rầy xanh: Có kích thước nhỏ màu xanh lá mạ. Rầy trưởng thành và rầy non đều gây hại bằng cách chích hút nhựa cây.
• Rệp sáp: Thân rệp sáp hình bầu dục, được bao phủ bởi một lớp sáp trắng như bông. Chúng thường sống thành cụm, bám chặt và có mối quan hệ cộng sinh với kiến đen.
• Rầy tuyết (rầy bông, rầy phấn, rầy nhảy): Giai đoạn con non có màu vàng nhạt, sau đó cơ thể phủ một lớp sáp trắng và có các sợi đuôi sáp dài.
• Nhện đỏ: Kích thước rất nhỏ (0,3-0,35mm), màu cam hoặc đỏ đậm. Chúng thường sống ở mặt dưới lá và rất khó quan sát bằng mắt thường. Nhện đỏ rất dễ kháng thuốc.
• Sâu ăn lá: Có nhiều loại, phổ biến là sâu róm. Chúng phá hoại lá cây, làm giảm khả năng quang hợp.
• Bọ cánh cứng: Thuộc họ miệng nhai, có nhiều loài khác nhau, chúng ăn lá, đọt non và cả hoa, vỏ trái non.
• Ruồi đục quả: Ruồi cái dùng vòi đẻ trứng vào sâu trong vỏ quả. Ấu trùng (dòi) sau khi nở sẽ ăn phần thịt quả, gây thối rữa.
• Sâu đục quả: Đây là ấu trùng của loài bướm đêm. Sâu non đục vào bên trong quả để ăn phần thịt quả.
• Mọt đục cành: Là loài bọ cánh cứng nhỏ, màu đen hoặc nâu, kích thước khoảng 1-2mm. Chúng đục vào thân và các cành cây, tạo đường hầm bên trong, khiến cành cây khô héo và chết dần.

Tác hại và giai đoạn phá hoại của sâu rầy rệp trên sầu riêng

• Rầy xanh, rầy mềm, rầy tuyết, sâu ăn lá hại trên lá non của cây. Chúng chích hút nhựa hoặc ăn phiến lá non, làm lá biến dạng, xoăn lại, cháy mép và rụng hàng loạt. Điều này làm giảm diện tích quang hợp khiến cây còi cọc.
• Bọ trĩ chích hút hoa của sầu riêng, làm hoa bị teo tóp, biến dị và rụng sớm, ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ đậu quả. 
• Nhện đỏ hại lá già sầu riêng. Khi bị hại nặng, lá sẽ chuyển sang màu bạc trắng, phồng rộp và khô cháy, ảnh hưởng đến quá trình quang hợp.
• Rệp sáp hại trên mắt cua, bông, lá và quả sầu riêng. Chúng chích hút nhựa làm cây suy yếu. Chất thải của rệp sáp còn tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển, làm đen trái.
• Bọ cánh cứng hại mọi giai đoạn của lá. Chúng tấn công từ lá non đến lá già, chúng ăn khuyết lá, làm lá xơ xác.
• Sâu đục quả hại mọi giai đoạn của trái hay tạo vết thương cho nấm tấn công. Sâu đục quả tấn công từ khi trái còn non, ăn vào phần thịt quả, làm thối cuống và gây rụng trái sớm. Vết đục của chúng còn tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhập.
• Ruồi đục quả hại bằng cách đẻ trứng vào trái non sau đó ấu trùng phát triển và phá trái bên trong làm trái thối và hỏng.
• Mọt đục cành hại trên thân và cành cây đặc biệt cành khô yếu, tạo điều kiện cho nấm tấn công gây xì mủ.

Những loài chích hút và ăn lá này phá hoại lá, hoa, quả, làm giảm số lượng lá, giảm diện tích quang hợp, giảm đề kháng của cây, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh phát triển, giảm khả năng ra hoa đậu trái dẫn đến giảm năng suất, chất lượng cuối vụ.

Biện pháp phòng trừ các loại sâu rầy rệp sáp sầu riêng

Biện pháp phòng 

• Vệ sinh vườn định kỳ
• Thường xuyên thăm vườn để sớm phát hiện sâu hại kịp thời.
• Tỉa cành tạo tán tạo độ thông thoáng.
• Sử dụng các loại bẫy, bả nếu có mật độ côn trùng gây hại thấp: Có thể sử dụng các loại bẫy màu vàng, bẫy dính hoặc bẫy Pheromone (đối với ruồi đục quả) để thu hút và tiêu diệt con trưởng thành.
• Bảo vệ các loài thiên địch như: kiến, ong, bọ rùa, nấm kí sinh có lợi. Tránh lạm dụng hóa học trong phòng trừ côn trùng gây hại.
• Bón dinh dưỡng và tưới nước cân đối để tăng sức đề kháng, tăng khả năng chống chịu của cây

Biện pháp xử lý hóa học các loại sâu rầy rệp sáp sầu riêng

Khi mật độ sâu hại cao, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật là cần thiết. 

• Thay đổi luân phiên các hoạt chất để tránh gây hiện tượng kháng thuốc.
• Tuân thủ nguyên tắc 4 đúng trong xử lý các loại sâu rầy rệp gây hại 
  • Đúng thuốc
  • Đúng nồng độ – liều lượng
  • Đúng lúc
  • Đúng cách

Các loại thuốc được khuyến cáo và cách sử dụng phù hợp với giai đoạn của cây sầu riêng

Giai đoạn cây chưa mang hoa trái

• Rầy rệp: Khi phát hiện, có thể sử dụng các sản phẩm có chứa các hoạt chất như Imidacloprid, Thiamethoxam, Acetamiprid… phun kỹ vào nơi côn trùng gây hại.
  • Hiện tại với tình trạng rầy rệp kháng thuốc mạnh bà con kết hợp các hoạt chất điển như việc sử dụng bộ đôi 1 Bowing và 2 gói Kiếm Nhật pha 400 lít nước phun kĩ chỗ côn trùng gây hại và phun phòng cho cả vườn (có thể sử dụng dòng nóng có ký hiệu EC) để tăng hiệu quả.
  • Nếu mật độ gây hại nhiều có thể phun 2 lần liên tiếp cách nhau 5-7 ngày để diệt được cả trứng và những con còn sót lại.

• Mọt đục cành: Đây là đối tượng khó trị. Có thể dùng các loại thuốc có hoạt chất Cypermethrin, Chlorpyrifos… phun ướt đẫm cành bị hại 2 lần cách nhau 5 ngày.
  • Bà con nên dùng Bowing + Gunner phun đẫm cành bị mọt phá.

• Nhện: Sử dụng các hoạt chất đặc trị nhện như Propargite, Fenpyroximate, Abamectin…
  • Có thể dùng 1 chai Killmite và 2 chai Faster pha 400 lít.         

• Bọ cánh cứng: Phun thuốc vào buổi tối, khi bọ cánh cứng hoạt động mạnh. Có thể sử dụng các hoạt chất như Cypermethrin, Fipronil.
  • Dùng bộ đôi Bowing và Kiếm nhật.

Giai đoạn có hoa và trái 

Giai đoạn này cần hết sức cẩn trọng khi sử dụng thuốc hóa học để không ảnh hưởng đến hoa, trái non và chất lượng quả sau này. Ưu tiên các dòng thuốc mát, có nguồn gốc sinh học.

• Các loại rầy rệp, bọ trĩ, ruồi đục quả: Dùng siêu diệt sạch 1 chai pha 200ml có thể cộng thêm 1 gói kiếm nhật.
• Sâu đục trái và bông: Dùng sản phẩm Gunner 1 chai pha 200 lít. Phun phòng từ khi trái còn nhỏ
• Nhện đỏ: Dùng các loại thuốc đặc trị nhện có tính chọn lọc cao điển hình như thuốc đặc trị nhện đỏ kháng thuốc Killmite, 1 chai pha 200 lít phun trên lá.
• Mọt đục cành: Chỉ nên để giai đoạn cây không mang trái thì mới điều trị hóa học sẽ tăng hiệu quả. Nếu phát hiện mọt đục cành giai đoạn nuôi trái có thể dùng nấm 3 màu rắc ở vườn để ký sinh vào mọt. Đồng thời, thu gom và đem đốt hết cành lá khô để mọt không có chỗ đẻ trứng. Ưu tiên xử lý sau thu hoạch.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao phun thuốc trừ rầy mãi không hết?

Rất có thể rầy đã kháng thuốc do bà con chỉ sử dụng một loại hoạt chất trong thời gian dài. Hãy thay đổi, luân phiên các gốc thuốc khác nhau. Ngoài ra, cần phun vào đúng thời điểm (khi đọt non vừa nhú, rầy non mới nở) và phun đủ lượng nước để thuốc tiếp xúc được với rầy ẩn nấp dưới mặt lá.

Làm thế nào để trị nhện đỏ đã kháng thuốc?

Cần kết hợp nhiều biện pháp: dùng vòi nước áp lực cao xịt rửa mặt dưới lá để loại bỏ nhện, sau đó sử dụng các loại thuốc đặc trị nhện có cơ chế tác động mới, luân phiên các hoạt chất như Propargite, Fenpyroximate… và có thể kết hợp với dầu khoáng để tăng hiệu quả.

Có cần diệt kiến đen trên cây sầu riêng không?

Có. Kiến đen và rệp sáp có mối quan hệ cộng sinh. Kiến tha rệp đi khắp nơi và bảo vệ rệp khỏi thiên địch. Vì vậy, diệt được kiến đen sẽ làm giảm sự lây lan và phát triển của rệp sáp. Bạn có thể dùng bả kiến hoặc phun thuốc trừ kiến ở gốc và đường đi của chúng.

Kết luận

Bằng việc áp dụng linh hoạt và đồng bộ các biện pháp trên, bà con hoàn toàn có thể quản lý tốt các loài sâu rầy rệp sáp, bảo vệ vườn sầu riêng phát triển khỏe mạnh, cho năng suất cao và chất lượng ổn định.

Nếu bà con có bất kỳ thắc mắc về cách phòng trừ các loại sâu rầy rệp sáp sầu riêng, đừng ngần ngại liên hệ cho Vietnam Light thông qua các thông tin sau:

• Hotline: 032 515 9339
• Fanpage: Nông Nghiệp Bền Vững
• Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com

Chúc bà con có một vụ mùa bội thu!