Tổng hợp các loại sâu bệnh hại phổ biến trên cây dứa

Một vụ dứa thành công phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giống, thời tiết, dinh dưỡng và đặc biệt là công tác quản lý sâu bệnh hại. Sâu bệnh hại không chỉ làm giảm năng suất, chất lượng trái mà còn làm tăng chi phí sản xuất đáng kể. Để giúp bà con nông dân chủ động trong việc phòng trừ, Vietnam Light xin tổng hợp các đối tượng sâu bệnh hại phổ biến trên cây dứa và các biện pháp quản lý hiệu quả, bền vững.

Bệnh thối rễ, thối nõn (Phytophthora spp.)

Bệnh thối rễ, thối nõn trên cây dứa thường do nấm Phytophthora gây ra, thường xuất hiện mạnh nhất vào mùa mưa. Nấm bệnh tồn tại trong đất và tàn dư cây trồng, lây lan qua nước tưới, nước mưa và dụng cụ làm vườn.

Triệu chứng

• Rễ dứa bị thối nhũn, có màu nâu đen. Bộ rễ gần như không còn khả năng hút nước và dinh dưỡng, làm cây còi cọc, lá chuyển màu vàng đỏ.
• Các lá non ở nõn chuyển sang màu vàng úa hoặc nâu nhạt, mềm nhũn. Khi nhổ nhẹ, các lá ở nõn dễ dàng bị tuột ra khỏi thân. Phần gốc lá bị thối có mùi hôi đặc trưng.

Biện pháp quản lý

• Xử lý đất trước khi trồng, tiêu hủy tàn dư cây bệnh, dùng chồi giống sạch bệnh, bón phân cân đối, bổ sung thêm Magie, Silic để tăng sức đề kháng cho cây.
• Xử lý chồi dứa trước khi trồng bằng một trong các loại thuốc sau như: Metalaxyl Nhật, M30 (Propamocarb), Aliette, hoặc Phosphonate.
• Khi phát hiện các triệu chứng của bệnh thối rễ, thối nõn trên cây dứa, bà con nên dùng các loại thuốc sau để tránh lây lan nguồn bệnh: Pha 1 chai 240ml Metalaxyl Nhật kết hợp với 480ml M30 pha cho 200l nước, tưới gốc 2 lần cách nhau 3-5 ngày.

Bệnh héo khô đầu lá

Bệnh héo khô đầu lá dứa là bệnh do virus gây ra. Vật thể trung gian truyền bệnh là rệp sáp. Hiện tại, chưa có thuốc đặc trị trực tiếp bệnh này. Biện pháp chính là quản lý phòng trừ rệp sáp.

Triệu chứng

• Các lá bị héo dần từ ngọn xuống, héo từ ngọn lá vào trong.
• Bộ rễ kém sinh trưởng, không còn khả năng hút nước và dinh dưỡng.
• Cây nhiễm bệnh nặng sẽ không cho quả hoặc quả rất nhỏ, kém chất lượng.

Biện pháp quản lý

• Sử dụng các biện pháp kỹ thuật tổng hợp để ngăn ngừa sự xuất hiện của bệnh như chọn chồi khỏe, sạch bệnh.
• Bón phân cân đối, xử lý chồi giống bằng các hoạt chất sinh học như Ningnanmycin để tăng tính kháng của cây.
• Định kỳ phun thuốc phòng trừ rệp sáp gây hại.
• Nhổ bỏ và tiêu hủy ngay những cây có triệu chứng bệnh để cắt đứt nguồn lây lan trong vườn.

Tuyến trùng

Tuyến trùng là loài giun tròn cực nhỏ, sống trong đất và tấn công bộ rễ, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng của cây dứa.

Triệu chứng

• Rễ bị sưng, tạo thành các nốt u sần (bướu rễ). Rễ có thể bị thối đen do các vi sinh vật khác tấn công vào vết thương do tuyến trùng gây ra. Hệ thống rễ kém phát triển, rất ít hoặc không có rễ tơ.
• Cây sinh trưởng còi cọc, lá có màu vàng hoặc đỏ nhạt, héo vào giữa trưa nắng dù đất đủ ẩm. Năng suất và chất lượng trái suy giảm nghiêm trọng.

Biện pháp quản lý

• Luân canh dứa với các cây trồng không phải là ký chủ của tuyến trùng như lúa nước, ngô, mía, sắn, đậu đỗ.
• Cày sâu, phơi ải đất kỹ ít nhất 1 tháng trước khi trồng để diệt tuyến trùng và mầm bệnh trong đất.
• Phun thuốc phòng tuyến trùng gây hại bằng M30 trước trong và sau mùa mưa, luân phiên với các hoạt chất như Carbosulfan, Abamectin, Fluopyram để xử lý đất trước khi trồng hoặc tưới vào gốc định kỳ, đặc biệt là trước, trong và sau mùa mưa.
• Khi xử lý, nên kết hợp thuốc trị tuyến trùng và thuốc trị nấm để phòng ngừa nấm bệnh xâm nhập qua các vết thương ở rễ.

Rệp sáp

Rệp sáp vừa gây hại trực tiếp bằng việc hút dịch lá vừa là môi giới truyền bệnh virus gây bệnh héo khô đầu lá cho dứa.

Triệu chứng

• Cây suy yếu, còi cọc, lá vàng.
• Quả đen, xấu do nấm bồ hóng từ mật rệp tiết ra.

Biện pháp quản lý

• Làm đất kỹ trước khi trồng, đốt sạch các tàn dư thực vật.
• Xử lý chồi giống trước khi trồng.
• Kiểm soát kiến vì kiến cộng sinh với rệp sáp (tha rệp đi khắp nơi và bảo vệ chúng để ăn mật). 
• Sau khi trồng, phun thuốc định kỳ 5-6 tuần/lần bằng các hoạt chất như Thiamethoxam + Profenofos (Bowing 999), Imidacloprid (Kiếm Nhật). Nên phun kỹ vào các bẹ lá, gốc cây và phun vào buổi chiều mát. Luân phiên các gốc thuốc để tránh rệp kháng thuốc.

Nhện đỏ

Nhện đỏ có kích thước rất nhỏ, thường gây hại cây dứa trong mùa nắng, tập trung vào các bẹ lá để chích hút nhựa.

Triệu chứng

• Quả dứa xuất hiện các đốm nâu, sần sùi, biến dạng kém phát triển.

Biện pháp quản lý

• Thường xuyên kiểm tra và thăm vườn định kỳ để phát hiện nhện đỏ đặc biệt là mùa nắng. Tưới phun mưa trên lá có thể giúp giảm mật độ nhện.
• Khi nhện đỏ xuất hiện, phun các loại thuốc sau: KillMite, Faster, Diafenco 500,…
• Để tăng hiệu quả và tránh kháng thuốc, có thể kết hợp các hoạt chất khác nhau, ví dụ: Phối hợp 1 chai 1 chai KillMite + 2 chai Faster cho 400 lít nước khi mật độ nhện cao.

Kết luận

Mong rằng với một số kiến thức mà Vietnam Light chia sẻ trên đây sẽ giúp ích cho bà con trong việc quản lý sâu bệnh hại thường gặp trên cây dứa. Nếu còn thắc mắc về quy trình hay cách sử dụng các sản phẩm, bà con có thể liên hệ với Vietnam Light qua các phương thức sau:

• Hotline tư vấn kỹ thuật: 032 515 9339
• Fanpage cập nhật thông tin: Nông Nghiệp Bền Vững
• Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com

Chúc bà con có một vụ mùa trồng dứa thành công!