3 loại sâu bắp cải và biện pháp phòng trừ hiệu quả

Trong canh tác rau màu, sâu bắp cải luôn là nỗi lo lớn nhất của bà con nông dân. Các loại sâu hại bắp cải như sâu tơ, rệp mềm hay sâu xám không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng thương phẩm.

Bài viết dưới đây của Vietnam Light sẽ hướng dẫn bà con cách nhận diện và các biện pháp phòng trừ sâu trên bắp cải chuẩn nhất.

Sâu tơ hại bắp cải

Trên bắp cải, khi nhắc về nhóm sâu hại thì không thể không nhắc đến sâu tơ. Trước đây, sâu tơ không quá khó trị, nhưng hiện nay chúng phát triển tính kháng thuốc rất nhanh. Nếu sử dụng lặp đi lặp lại một loại thuốc trong cả vụ mùa, tình trạng kháng thuốc sẽ xảy ra ngay lập tức.

Đặc tính của sâu tơ hại bắp cải

• Vòng đời sâu tơ dài hay ngắn phụ thuộc vào thời tiết. Nếu nhiệt độ thấp thì vòng đời kéo dài, nếu nhiệt độ ấm hơn thì vòng đời ngắn lại.
• Sâu tơ hại bắp cải trải qua 4 giai đoạn: 
  • Thành trùng (con bướm – con sâu bay) thường nhỏ và hay ẩn nấp ở mặt sau của lá, giao phối và đẻ từ 3-5 trứng.
  • Sau khi trứng nở thì thành sâu non. Sâu non có 5 tuổi. 
  • Giai đoạn 1-2 tuổi, sâu non chỉ ăn biểu bì lá, dễ phát hiện và xử lý
  • Giai đoạn 3-4 tuổi, sâu non ăn cả phần thịt lá và bắt đầu chui vào trong lá đang cuốn bắp, rất khó phát hiện và xử lý.

Khi bắp cải bắt đầu cuốn chặt, sâu chui sâu vào trong các lớp lá. Muốn kiểm tra kỹ, phải vén rẽ lá búp mới thấy rõ sâu tơ ẩn náu.

Cách xử lý

• Con sâu trưởng thành bay rất thấp cho nên một số cái vườn rau, bà con sử dụng lưới che từ mặt đất lên cao khoảng 1 mét để ngăn con bướm bay vào vườn.
• Quan sát sau khi thấy bướm bay nhiều, phun thuốc trong vòng 3-4 ngày sau đó. Đây là giai đoạn sâu non tuổi 1-2 mới nở, dễ tiêu diệt nhất. Nếu để sâu lớn (tuổi 3-4), hiệu quả xử lý giảm đáng kể.
• Do sâu tơ kháng thuốc rất nhanh, cần luân phiên giữa 2 sản phẩm:
  • Đợt 1: Khi bắp cải mới trồng, xuất hiện sâu non tuổi 1-2, bạn phun Movento. Thuốc sẽ thấm vào nhựa cây, bảo vệ toàn bộ cây từ trong ra ngoài.
  • Đợt 2 (7-10 ngày sau): Bạn chuyển sang phun Gunner. Việc này giúp tiêu diệt nốt những con sâu còn sót lại hoặc mới nở từ lứa trứng sau, đồng thời phá vỡ khả năng hình thành tính kháng của chúng.

Rệp mềm (rệp muội) hại bắp cải

Rệp mềm là đối tượng sâu bắp cải nguy hiểm thứ hai, đặc biệt xuất hiện nhiều khi cây được chăm sóc tốt, thừa đạm, dư dinh dưỡng khiến lá xanh mướt.

Đặc tính

• Cơ thể nhỏ, màu xanh xám hoặc xanh đen
• Toàn thân phủ một lớp sáp trắng xám (nhìn như bụi phấn)
• Lớp sáp này cùng với lớp phấn tự nhiên trên lá bắp cải làm thuốc trừ sâu cực kỳ khó dính vào cơ thể chúng. 
• Chích hút dinh dưỡng ở mặt sau lá, làm cây còi cọc kém phát triển
• Khi bị tấn công, lá non bị xoăn tít, quăn queo và bao bọc lấy ổ rệp bên trong, tạo “lá chắn” tự nhiên ngăn thuốc tiếp xúc
• Nguy hiểm nhất: Môi giới truyền bệnh virus cho bắp cải. Cây nhiễm virus không có biện pháp khắc phục, chỉ còn cách nhổ bỏ.
• Rệp phát triển mạnh nhất trong điều kiện thời tiết khô hạn, ít mưa (như mùa Đông – Xuân ở miền Bắc hoặc mùa khô ở miền Nam và Lâm Đồng).

Cách xử lý

• Nếu rệp bám dày đặc, quăn lá: bà con sử dụng Bowing 999 kết hợp với Kiếm Nhật vô cùng hiệu quả, kể cả những ổ rệp đã kháng thuốc lâu ngày.
• Nếu mật độ rệp trung bình: Bà con chỉ cần sử dụng một trong hai sản phẩm này là đã đủ hiệu quả. Nếu ưu tiên an toàn, mát cây và nông sản sạch, nên chọn loại Kiếm Nhật.
• Rệp muội bắp cải thường tập trung ở mặt dưới lá và trong kẽ lá non. Cần phải phun ướt đẫm hai mặt lá và phun kỹ vào tâm của cây bắp cải.
• Tuyệt đối không bón quá nhiều phân đạm. Nên bón thêm Kali để lá dày và cứng cáp hơn, rệp khó chích hút.
• Dọn sạch tàn dư cây họ cải vì rệp có thể ẩn nấp và chờ lứa cây tiếp theo.

Sâu xám hại bắp cải

Sâu xám là loại sâu bắp cải gây thiệt hại nặng nề ở giai đoạn cây con, đặc biệt nguy hiểm vì hoạt động về đêm và khó phát hiện. Thường ở dưới đất, chui lên cắn đứt ngang gốc cây con.

Đặc tính

• Sâu thường ở dưới đất, chui lên và cắn đứt ngang gốc cây con. Đây là đặc điểm nhận dạng nguy hiểm nhất vì một con sâu có thể cắn đứt nhiều cây trong một đêm, gây mất khoảng (trống hàng) trên ruộng.
• Sâu xám chủ yếu gây hại vào ban đêm. Ban ngày chúng ẩn mình dưới đất (sâu 1-3 cm), thường nằm ngay dưới gốc cây vừa bị cắn phá.
• Sâu tuổi nhỏ (1-2): Chỉ ăn khuyết lá bắp cải hoặc ăn biểu bì lá giống như sâu tơ.
• Sâu tuổi lớn (từ tuổi 3 trở đi): Chui xuống đất và bắt đầu cắn ngang gốc cây. Chúng thường lôi cả phần cây đã cắn xuống lỗ để ăn dần.

Cách xử lý

• Cày ải, phơi đất ít nhất 2 tuần trước khi trồng để tiêu diệt trứng và nhộng sâu. Dọn sạch cỏ dại quanh bờ.
• Có thể rải các loại thuốc hạt trị côn trùng đất xuống lỗ hoặc rãnh trước khi đặt bầu cây con.
• Nên phun thuốc vào chiều muộn hoặc tối hẳn khi sâu bắt đầu bò lên. Khi phun, cần:
• Phun đẫm cả mặt lá và đặc biệt là phun kỹ vào gốc cây, mặt đất xung quanh gốc để thuốc tiếp xúc được với sâu khi chúng chui lên. 
• Bà con nên dùng các dòng có tính xông hơi và tiếp xúc mạnh (như Profenofos trong chai Bowing 999) để phun vào gốc. Pha phòng 1 chai Bowing 999 cho 300l nước, đặc trị pha 200l nước.
• Với diện tích nhỏ, vào sáng sớm, khi thấy cây nào héo hoặc đứt gốc, chỉ cần bới nhẹ lớp đất ngay dưới gốc cây đó là sẽ bắt được sâu.

Kết luận

Việc quản lý sâu bắp cải đòi hỏi bà con phải thăm vườn thường xuyên và áp dụng biện pháp phòng trừ tổng hợp. Đặc biệt, đối với các loại sâu khó trị như sâu tơ hay rệp mềm, việc luân phiên sử dụng thuốc BVTV là cần thiết để ngăn chặn tình trạng kháng thuốc, giúp cây bắp cải phát triển khỏe mạnh, đạt năng suất cao.

Hy vọng những chia sẻ về đặc tính và cách xử lý các loại sâu hại bắp cải trên đây đã giúp ích cho bà con. Nếu có thắc mắc về kỹ thuật hoặc sản phẩm, hãy để lại bình luận để được tư vấn!

Liên hệ với Vietnam Light qua các phương thức sau:

• Hotline/Zalo tư vấn kỹ thuật:  032 515 9339
• Fanpage cập nhật thông tin: Nông Nghiệp Bền Vững
• Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com