Quản Lý Rầy Xanh Hại Sầu Riêng Hiệu Quả

Rầy xanh hại sầu riêng là một trong những đối tượng dịch hại nguy hiểm hàng đầu trên cây sầu riêng, đặc biệt là ở giai đoạn cây ra cơi đọt non. Nếu không được quản lý kịp thời, chúng có thể gây thiệt hại nặng nề, làm cây suy kiệt, chậm phát triển và ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất mùa vụ.

Bài viết này của Vietnam Light sẽ cung cấp cho bà con các thông tin về tác hại của rầy xanh, cách nhận biết, thời điểm chúng tấn công và các biện pháp phòng trị hiệu quả nhất.

Dấu hiệu nhận biết sầu riêng bị rầy xanh tấn công

Rầy xanh thường ẩn núp ở mặt dưới lá và chích hút nhựa trên các bộ phận non của cây. Bà con cần thường xuyên thăm vườn và quan sát kỹ các dấu hiệu sau:

• Cây bị xoắn lá thì rầy xanh chích nhẹ
• Nặng hơn tí thì cây quéo lá do khi rầy xanh chích lá bị mất đi 1 lượng dinh dưỡng nên mỏng đi, khi nắng chiếu vào sẽ bị cháy lá cạp bìa
• Nếu nặng hơn tí nữa sẽ gây rủ lá và vàng lá, lá bị bó lại vào trong chứng tỏ cây bị suy kiệt vì sầu riêng theo nguyên tắc tán phải ngả ra

Vòng đời và tập tính của rầy xanh

Trong một năm rầy xanh sẽ xuất hiện ở hai thời điểm liên tục:

• Thời điểm cuối mùa nắng chuyển sang mùa mưa.
• Thời điểm trong mùa mưa mà có nắng mưa xen kẽ.

Bởi vì 2 thời điểm này nhiệt độ trong ngày khoảng tầm 23-27 độ C là nhiệt độ phù hợp cho rầy xanh phát triển. Đặc biệt ban đêm rầy sẽ hoạt động mạnh.

Vòng đời rầy xanh trung bình chỉ từ 2-3 tuần dẫn đến không quản lý kịp thời thì mật số sẽ tăng nhanh. Rầy xanh sẽ tấn công cả lá non, lá lụa và lá già. Nó sẽ ẩn núp trong cây để chờ khoảng sau khi lá lú mũi giáo thì sẽ tấn công. Chính vì vậy nên quản lý đối tượng rầy xanh ở thời điểm lá lú mũi giáo, vì rầy xanh sẽ chích trên đường gân lá.

Biện pháp quản lý và phòng trị rầy xanh hại sầu riêng hiệu quả

Để quản lý rầy xanh, bà con cần kết hợp nhiều biện pháp. Khi mật độ rầy cao, việc sử dụng thuốc BVTV đặc trị rầy xanh là rất cần thiết. Ưu tiên các hoạt chất có tính lưu dẫn, thấm sâu để tiêu diệt cả rầy non và rầy trưởng thành ẩn nấp ở mặt dưới lá.

Thuốc đặc trị rầy xanh

Nhóm hoạt chất trị rầy xanh gốc Neonicotinoid như:

• Acetamiprid
• Imidacloprid
• Thiamethoxam

Nhóm chống lột xác:

• Buprofezin (Chuyên diệt rầy non, làm trứng không nở)

Nhóm hoạt chất khác:

• Pymetrozine (Gây tê liệt vòi chích hút, làm rầy ngừng ăn và chết đói)
• Nitenpyram
• Lambda cyhalothrin (tiếp xúc, vị độc, tồn lưu tốt, ít tan trong nước rầy xanh có thể bị tiêu diệt khi tiếp xúc với thuốc hoặc khi chích hút dịch cây có chứa hoạt chất.

Thông thường, một dịch rầy xanh mạnh cần phun từ 1-3 lần liên tục cách nhau 5-7 ngày thì mới tiêu diệt triệt để các lứa rầy nối tiếp nhau.

Luân phiên hoạt chất trong 1 lứa rầy

Rầy xanh có khả năng kháng thuốc rất nhanh. Nếu chỉ sử dụng một hoạt chất duy nhất trong thời gian dài, hiệu quả sẽ giảm dần. Bà con cần áp dụng nguyên tắc luân phiên thuốc trên một lứa rầy:

• Lần 1: Sử dụng nhóm Neonicotinoid (ví dụ: Thiamethoxam) để diệt rầy nhanh. Bà con có thể kết hợp hoạt chất sử dụng Bowing (Profenofos + Thiamethoxam) kết hợp với Kiếm Nhật (Acetamiprid + Imidacloprid).
• Lần 2 (sau 5-7 ngày): Sử dụng nhóm có cơ chế khác (ví dụ: Buprofezin hoặc Pymetrozine và Lambda cyhalothrin) để diệt rầy non còn sót lại và ngăn chặn lột xác.
• Lần 3 (nếu cần): Quay lại một hoạt chất khác trong nhóm Neonicotinoid hoặc một nhóm mới.

Việc luân phiên này đảm bảo rầy không kịp thích nghi, giúp kéo dài hiệu quả của thuốc.

Phục hồi cây sầu riêng sau khi bị rầy tấn công

Trong mùa mưa, rầy xanh chích hút cơi đọt lá cây sầu riêng làm cây mất một lượng dinh dưỡng cộng với điều kiện thời tiết mưa, trời âm u làm cây quang hợp kém dẫn đến cây suy yếu.

• Kết hợp phun thuốc rầy với bổ sung combi vi lượng để những ngày có nắng cây đẩy nhanh quang hợp làm cho bộ lá cứng chắc, xanh dày nhanh hồi phục.
• Phục hồi bộ rễ vì cây bị tấn công trên lá, bộ rễ cũng bị ảnh hưởng. Sau khi cơi đọt mới đã ổn định, bà con nên tưới các sản phẩm kích rễ như Humic, Fulvic hoặc các loại phân hữu cơ để giúp rễ tái tạo, hấp thu dinh dưỡng từ đất tốt hơn.

Kết luận

Bằng cách nhận biết sớm, hành động đúng thời điểm và áp dụng các biện pháp phòng trị, luân phiên thuốc một cách khoa học, bà con hoàn toàn có thể kiểm soát tốt rầy xanh hại sầu riêng, bảo vệ vườn sầu riêng khỏe mạnh và hướng tới vụ mùa bội thu.