Phòng trừ các loại bệnh trên cây chuối

Chuối là một trong các loại trái cây được trồng phổ biến đem lại giá trị kinh tế cao bởi dễ trồng, thời gian thu hoạch ngắn. Tuy nhiên, nếu muốn sản lượng chuối cho ra chất lượng mẫu mã và năng suất cao, bà con phải xử lý triệt để các loại bệnh trên cây chuối dưới đây.

Bệnh vàng lá Panama trên cây chuối

Bệnh vàng lá Panama trên cây chuối là một trong những căn bệnh phổ biến và khó trị nhất trên cây chuối.

Tác nhân: Do nấm Fusarium sp.

Điều kiện phát sinh:

• Bệnh tồn tại trong đất và tàn dư cây bệnh từ trước đó khi không được xử lý.
• Bệnh Panama trên cây chuối lây lan chủ yếu theo cây con và đất khi mang mầm bệnh.
• Nấm bệnh xâm nhập thông qua chóp hoặc vết thương ở rễ, phát triển theo mạch dẫn làm cho cây bị vàng héo.

Triệu chứng:

• Những lá già ở phía dưới bị úa vàng. Bệnh phát triển gây gãy cuống lá.
• Những vết nứt ở thân giả.
• Xuất hiện các bó mạch dẫn thân cây bị đen khi cắt ngang thân.

Biện pháp quản lý:

• Đào bỏ củ chuối và đem cây ra khỏi vườn, sau đó tiến hàng rải vôi vào hỗ xung quanh gốc (2kg).
• Sử dụng M30 kết hợp Metalaxyl Nhật (pha 200l nước) phòng bệnh tưới 3l/gốc. Trị bệnh tưới 7l/gốc.

Bệnh Sigatoka vàng và Sigatoka đen

Tác nhân:

• Sigatoka vàng: Do nấm Mycosphaerella musicola.
• Sigatoka đen: Do nấm Mycosphaerella fijiensis (nguy hiểm hơn).

Triệu chứng:

• Sigatoka vàng: Ban đầu là các đốm nhỏ màu xanh vàng nhạt ở mặt trên lá, sau đó lớn dần thành các vệt hình thoi màu vàng nâu, tâm vết bệnh có thể chuyển sang xám trắng, xung quanh có quầng vàng.
• Sigatoka đen: Vết bệnh ban đầu là những sọc nhỏ màu nâu đỏ hoặc đen ở mặt dưới lá, sau đó phát triển thành các đốm lớn màu nâu đen hoặc đen, có thể có viền vàng. Vết bệnh thường rõ ràng hơn ở mặt dưới.
• Khi bệnh nặng, các vết bệnh liên kết lại làm cháy khô từng mảng lớn của phiến lá, lá mau tàn.

Điều kiện phát sinh:

• Bào tử phát triển mạnh ở nhiệt độ là 25-28 độ C và độ ẩm lớn hơn 80%.
• Bào tử dễ phát tán và lan truyền thông qua gió và nước.

Biện pháp quản lý:

• Cắt những lá cây bệnh đem ra khỏi vườn.
• Từ đầu tháng 4 đến cuối tháng 9 (áp dụng cho cả trồng nới và vườn cũ). Phun định kỳ 7 ngày/lần. Từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau, phun định kỳ 15 ngày/lần. Luân phiên các hoạt chất sau:
  • CNX – CN (Chaetomium + Trichoderma) 1.5 lít/ha/400 lít nước
  • Boocđô 1% (400l/ha).
  • Mancozeb
• Đầu tháng 5 có thể rải vôi bột (khoảng 1000kg/ha) để khử trùng đất và cải tạo vườn.
• Bón lót chế phẩm Trichoderma (10g/gốc).

Bệnh đốm đen

Tác nhân: do nấm Colletotrichum sp.

Triệu chứng:

• Mặt dưới lá xuất hiện những đốm màu thâm đen rồi chuyển sang cháy khô lan rộng quanh viền lá.
• Cây bị thối ngọn ở phần trên, có màu nâu, phía dưỡi có những đốm đen.

Điều kiện phát sinh:

• Thời tiết nắng nóng, nhiệt cao, mưa ít bài tử phát triển gây hại.
• Lây nhiễm qua nguồn nước tưới, nước mưa và côn trùng.

Biện pháp quản lý:

• Dọn vệ sinh vườn.
• Sử dụng Till Mát pha 300-400l nước phun lá, có thể dùng để phòng trị bệnh đều được.

Bệnh chùn đọt

Tác nhân: do virus Bunchy Top gây ra (chủ yếu từ rệp đen P.nigronervosa lây nhiễm).

Triệu chứng:

• Phiến lá xuất hiện những sọc ngắn màu xanh đậm lan tới cuốn lá và gân lá.
• Các lá sau ngắn lại, phiến lá nhỏ, hẹp dựng đứng tập trung ở phần ngọn làm ngọn chuối chùn lại.
• Cây ngừng sinh trưởng, còi cọc, lá cừng, giòn dễ gãy.

Điều kiện phát triển:

• Bệnh lây lan rộng nhất vào mùa đông ở đồng bằng và vào mùa hè ở đồi núi, vì vào các thời điểm này quần thể trung gian gây bệnh hoạt động rất tích cực.

Biện pháp quản lý:

• Đào toàn bộ gốc, chặt nhỏ, phơi khô rồi tiêu huỷ.
• Vệ sinh vườn.
• Sử dụng một số loại thuốc hoá học như malation hoặc diendrin để ngăn chặn rệp truyền virus.

Bệnh khảm lá bắc

Tác nhân: do virus Banana Bract Mosaic gây ra.

Triệu chứng:

• Thân chuối, cuống lá và gân chính có những vệt dài, màu từ hồng chuyển sang đỏ.
• Mặt dưới của lá xuất hiện những vệt được bao phủ bởi lớp sáp.
• Trái từ cây bị nhiễm bệnh có hình dáng ngoài trông như cây bút chì.

Điều kiện phát sinh:

• Virus ban đầu lan rộng thông qua cây nuôi cấy mô và chồi bị nhiễm bệnh.
• Bệnh biểu hiện vào mùa đông.

Biện pháp quản lý:

• Chặt bỏ và tiêu huỷ các cây chuối bị bệnh.
• Phòng trừ kịp thời sự xuất hiện và xử lý các loại sâu chích hút trên vườn chuối.
• Hiện tại, bệnh khảm lá chuối chưa có biện pháp xử lý đặc trị nên cách tốt nhất là mọi người phòng bệnh ngay từ sớm để tránh lây lan.

Bệnh sọc lá chuối

Tác nhân: do virus Banana streak gây ra.

Triệu chứng:

• Lá xuất hiện những sọc màu vàng.
• Sọc vàng chuyển thành sọc hoại tử hình thành nên các vệt màu đen trên phiến lá.

Điều kiện phát sinh:

• Bệnh này phát triển ở nhiệt độ thấp
• Bệnh sọc lá chuối gây hại cả giai đoạn cây con và cây trưởng thành.

Biện pháp quản lý:

• Chặt bỏ và tiêu huỷ các cây bị bệnh.
• Phòng trừ các con trùng chích hút gây hại để tránh lây nhiễm virus.

Bệnh do tuyến trùng hại chuối

Tác nhân: do tuyến trùng Radopholus similis chuyên đục vào rễ chuối gây ra.

Triệu chứng:

• Xuất hiện các vết đen ở rễ cây, cây cằn cỗi, buồng nhỏ, trái nhỏ.
• Lá vàng, héo rũ dần.

Điều kiện pháp sinh:

• Khi rễ chuối bị tổn thương bởi tuyến trùng, dễ bị các loài nấm có sẵn trong đất tấn công như Fusarium, Rhizoctonia solani… gây lở cổ rễ dẫn đến chết cây.

Biện pháp quản lý:

• Khi bón lót nên kết hợp phòng bệnh bằng Trichoderma.
• Khi có biểu hiện tuyến trùng xuất hiện, phun hỗn hợp M30 và Metalaxyl Nhật pha 200l nước, tưới 2 lần cách nhau 3-5 ngày.
• Nếu bệnh đã quá nặng phải tiến hành đào bỏ, tiêu huỷ và xử lý laị đất trồng.

Xem thêm: Một số sâu bệnh hại chính trên cây chuối

Kết luận

Hy vọng với những chia sẻ trên đây từ Vietnam Light có thể giúp cho bà con nông dân có thể hiểu hết các bệnh trên cây chuối để có thể đưa ra giải pháp quản lý phòng trừ bệnh kịp thời, giúp tăng năng suất chất lượng cho vườn chuối của mình. Mọi thắc mắc xin liên hệ các thông tin dưới đây để được hỗ trợ.

• Hotline: 032 515 9339
• Email: vietnamlight.vnl@gmail.com

Chúc bà con có một vụ mùa bội thu!