Hướng dẫn kỹ thuật trồng hành củ siêu năng suất

Kỹ thuật trồng hành củ tuy không quá phức tạp nhưng đòi hỏi người nông dân phải nắm vững quy trình từ khâu làm đất, chọn giống cho đến chế độ phân bón. Khác với hành lá, trồng hành lấy củ (hành khô/hành tím) cần thời gian sinh trưởng dài hơn và kỹ thuật chăm sóc đặc biệt để củ phình to, màu sắc đẹp và bảo quản được lâu dài. Ở các tỉnh phía Bắc, vụ Đông-Xuân là thời gian thích hợp nhất để trồng hành củ.

Bài viết dưới đây của Vietnam Light sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình trồng và chăm sóc hành củ chuẩn kỹ thuật, giúp bà con tiết kiệm chi phí và gia tăng năng suất.

Thời vụ trồng

Mặc dù cây hành có thể sinh trưởng quanh năm, nhưng để đạt năng suất củ cao nhất và hạn chế sâu bệnh, bà con cần tuân thủ lịch thời vụ sau:

• Vụ chính (Vụ Đông Xuân): Đây là thời điểm tốt nhất để trồng hành củ. Thời tiết lạnh và khô hanh giúp hành tạo củ tốt, màu sắc vỏ đẹp. Thường bắt đầu trồng từ tháng 9-10 và thu hoạch vào tháng 1-2 năm sau (dịp Tết).
• Vụ trái mùa: Có thể trồng vào mùa nắng nóng. Tuy nhiên, cần chú ý chế độ tưới tiêu vì nhiệt độ cao dễ làm cây mất nước, nhưng độ ẩm quá cao lại dễ gây thối củ.

Chuẩn bị trước khi trồng

Chọn đất trồng

Hành củ rất kỵ ngập úng. Loại đất phù hợp nhất trong kỹ thuật trồng hành củ là:

• Đất thịt nhẹ, đất phù sa hoặc đất pha cát.
• Đất phải tơi xốp, giàu mùn và có độ pH trung tính (khoảng 6.0-6.5).
• Làm đất: Cày bừa kỹ, phơi ải đất để diệt mầm bệnh. Lên luống rộng khoảng 1,2m-1,5m; rãnh rộng 30cm; chiều cao luống từ 20-25cm (cao hơn trồng hành lá để thoát nước tốt cho củ).

Chọn và xử lý giống hành

Có hai loại giống phổ biến: Hành gốc tím (Hành tía) và Hành hương (Hành trắng).

• Khuyên dùng: Nên chọn Hành gốc tím để lấy củ vì loại này cho củ to, màu sắc bắt mắt, năng suất cao (0,5-0,75 tấn/500m2) và thị trường ưa chuộng hơn hành hương.
• Tiêu chuẩn củ giống: Chọn củ già, chắc, đáy củ tròn phẳng, không bị thối hỏng hay sâu bệnh.
• Xử lý giống: Trước khi trồng, để phòng ngừa nấm bệnh (bệnh thối củ, sương mai), nên xử lý củ giống bằng cách phun hoặc ngâm qua các loại thuốc trừ nấm như M30 (Propamocarb).

Kỹ thuật trồng hành củ chi tiết

Mật độ và khoảng cách

Để củ hành có không gian phình to, không nên trồng quá dày như hành lá:

• Khoảng cách hàng cách hàng: 20-25 cm.
• Khoảng cách cây cách cây: 15-20 cm.
• Mỗi hốc trồng 1-2 tép hành.

Cách trồng

• Cắm củ hành xuống đất sao cho phần gốc ngập khoảng 2/3 củ, không vùi lấp toàn bộ củ để tránh bị thối khi tưới nước.
• Sau khi trồng, phủ một lớp rơm rạ mỏng hoặc trấu lên mặt luống giúp giữ ẩm, giữ ấm vào mùa lạnh, hạn chế cỏ dại và ngăn đất bắn lên lá khi tưới (giảm bệnh thán thư).

Quy trình chăm sóc hành củ

Đây là bước quyết định năng suất trong kỹ thuật trồng hành củ.

Tưới nước

• Giai đoạn đầu: Cần duy trì độ ẩm thường xuyên để hành mọc mầm. Tưới 1-2 lần/ngày.
• Giai đoạn tạo củ: Giữ độ ẩm vừa phải (khoảng 70-75%). Không tưới quá đẫm gây thối củ.

Bón phân

Lượng phân bón tính cho 1 sào (500m2). Để củ to, cần chú trọng Kali ở giai đoạn cuối.

• Bón lót: 500kg phân chuồng hoai mục (hoặc phân vi sinh) + Lân + Vôi bột trộn đều vào đất trước khi trồng.
• Bón thúc lần 1 (10-15 ngày sau trồng): Khi hành hồi xanh. Dùng phân đạm (Urê) pha loãng hoặc các chế phẩm kích rễ (như Humic Japan hoặc B12) để cây phát triển bộ lá khỏe mạnh.
• Bón thúc lần 2 (25-30 ngày sau trồng): Bón NPK kết hợp phun phân bón lá giúp cây đẻ nhánh, nở bụi.
• Bón thúc lần 3 (45-50 ngày sau trồng – Quan trọng): Đây là giai đoạn xuống củ. Cần tăng cường Kali, giảm Đạm.
  • Công thức: 6kg Urê + 3kg Kali + Phân chuồng hoai mục bón vào rãnh.
  • Lưu ý: Bón Kali giúp củ chắc, nặng ký, vỏ bóng và bảo quản được lâu hơn. Bà con nên dùng thêm các dòng phân bón lá như D45 để cây hấp thụ nhanh và mạnh.

Phòng trừ sâu bệnh

Hành củ thường gặp các bệnh:

• Sâu xanh, dòi đục lá: Sử dụng Gunner 64EC hoặc các loại thuốc sinh học.
• Bệnh thán thư, thối nhũn, sương mai: Thường xuất hiện khi độ ẩm cao, sương mù nhiều. Phòng trừ bằng cách phun định kỳ bộ 3 Samurai.

Thu hoạch và bảo quản hành củ

Khác với hành lá (thu hoạch sau 40-45 ngày), hành lấy củ cần thời gian dài hơn (khoảng 60 – 75 ngày tùy giống và thời tiết).

• Dấu hiệu thu hoạch: Khi thấy lá hành bắt đầu ngả vàng và rủ xuống (gọi là xuống dọc), củ phình to, vỏ củ chuyển sang màu đặc trưng (tím hoặc trắng đục) thì tiến hành thu hoạch.
• Cách thu hoạch: Chọn ngày nắng ráo. Nhổ cả củ, rũ sạch đất. Không rửa nước.
• Bảo quản: Phơi hành ngoài nắng nhẹ khoảng 2-3 ngày cho vỏ khô lại, lá héo dần. Sau đó bó thành chùm treo ở nơi thoáng mát, khô ráo (gác bếp, giàn treo). Xử lý tốt khâu này giúp hành không bị mọc mầm hay thối nhũn trong quá trình lưu trữ.

Kết luận

Áp dụng đúng kỹ thuật trồng hành củ từ việc chọn đất, bón phân cân đối (đặc biệt là Kali) và quản lý nước tưới sẽ giúp bà con có một vụ mùa bội thu, củ hành to đẹp và bán được giá cao.

Nếu bà con cần tư vấn thêm về các loại phân bón chuyên dụng cho hành củ, có thể liên hệ với Vietnam Light qua các phương thức sau:

• Hotline/Zalo tư vấn kỹ thuật:  032 515 9339
• Fanpage cập nhật thông tin: Nông Nghiệp Bền Vững
• Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com

Chúc bà con mùa màng thắng lợi!