Kích Đọt Sầu Riêng Đúng Kỹ Thuật: Bứt Phá Sinh Trưởng

Muốn sầu riêng ra đọt đồng loạt, không nên bắt đầu bằng việc tăng liều phân bón lá. Trình tự đúng là kiểm tra sức cây và bộ rễ, cắt tỉa sau thu hoạch, bón phục hồi cân đối rồi mới dưỡng cơi đọt. Với cây đủ khoẻ, quy trình này giúp tạo bộ lá mới đồng đều, giảm tình trạng đọt non trùng giai đoạn làm hoa và tạo nền dinh dưỡng cho vụ tiếp theo. Bài viết này của Vietnam Light sẽ hướng dẫn bà con các bước kích đọt sầu riêng chuẩn kỹ thuật.

Tại sao phải kích đọt sầu riêng?

Sau một vụ nuôi trái, cây sầu riêng đã tiêu hao nhiều nước, chất khoáng và nguồn dinh dưỡng dự trữ. Những cây mang tải trái cao thường có biểu hiện bộ lá già, cành yếu, ít rễ tơ hoặc sinh trưởng chậm hơn bình thường.

Nếu không được phục hồi đúng cách, cây có thể tự ra đọt lác đác trong thời gian dài. Cây này ra đọt trước, cây khác ra sau khiến độ tuổi lá trong vườn không đồng đều, gây khó khăn cho giai đoạn xử lý ra hoa.

Tuy nhiên, kích đọt không có nghĩa là ép cây ra đọt bằng mọi giá. Nếu bộ rễ đang suy yếu, thối rễ hoặc vùng đất bị ngập úng, việc tăng đạm và chất kích thích chỉ có thể làm phần ngọn phản ứng tạm thời, không giải quyết được nguyên nhân bên dưới.

Khi nào nên kích đọt sầu riêng?

Chỉ tiến hành dưỡng cơi mới khi phần lớn cây đáp ứng các điều kiện sau:

• Đã thu hoạch xong và loại bỏ cuống trái, cành gãy, cành kiệt sức.
• Lá còn lại không bị sâu bệnh nặng; tán vẫn đủ khả năng quang hợp.
• Đất thoát nước, không đọng nước quanh vùng rễ; mùa khô có đủ nước tưới.
• Rễ tơ có màu sáng, không có mùi hôi hoặc mảng thối lan rộng.
• Thân và cổ rễ không có vết xì mủ đang phát triển mạnh.
• Không bón hoặc phun dồn nhiều loại sản phẩm trong những ngày trước đó.

Nếu cây đang thối rễ, xì mủ nặng, vàng lá nhanh, mắt phần lớn tán hoặc bị ngập kéo dài, cần xử lý nguyên nhân trước. Phun đạm hay chất điều hoà sinh trưởng lúc này có thể làm phần ngọn phản ứng tạm thời nhưng không giải quyết được bộ rễ suy yếu.

Các bước kích đọt sầu riêng đúng kỹ thuật

Bước 1: Cắt tỉa và vệ sinh vườn

Sau khi thu hoạch, bà con tiến hành loại bỏ:

• Cuống trái còn sót trên cành.
• Cành khô, cành gãy và cành bị sâu bệnh.
• Cành yếu, cành không còn khả năng mang trái.
• Cành vượt mọc thẳng đứng trong tán.
• Cành đan chéo hoặc làm tán quá rậm.
• Tàn dư thực vật bị nhiễm bệnh dưới gốc.

Tán cây thông thoáng giúp ánh sáng phân bố tốt hơn, hạn chế ẩm độ quá cao trong tán và tạo điều kiện để các mầm mới phát triển.

Không nên tỉa quá mạnh trong một lần. Cây vừa nuôi trái xong đã mất nhiều dinh dưỡng dự trữ; nếu cắt bỏ quá nhiều lá, khả năng quang hợp và phục hồi của cây sẽ tiếp tục giảm.

Dụng cụ cắt phải được vệ sinh sạch. Với vết cắt lớn, cần xử lý theo hướng dẫn kỹ thuật phù hợp. Tàn dư bị bệnh nên được thu gom khỏi vườn, không để tích tụ quanh vùng rễ.

Bước 2: Kiểm tra độ ẩm, pH đất và bộ rễ

Kiểm tra khả năng thoát nước:

Vùng đất quanh rễ phải đủ ẩm nhưng không bị ngập hoặc bão hoà nước kéo dài.

Tại Đồng bằng sông Cửu Long trong mùa mưa, cần ưu tiên khơi thông rãnh và rút nước nhanh. Tại Tây Nguyên và Đông Nam Bộ trong mùa khô, nên tưới đủ ẩm và phủ gốc bằng vật liệu phù hợp.

Kiểm tra bộ rễ:

Có thể kiểm tra nhẹ tại một vài vị trí quanh mép tán, tránh đào sâu hoặc làm tổn thương nhiều rễ.

Rễ khoẻ thường có rễ tơ màu trắng kem hoặc màu sáng, không có mùi bất thường. Nếu rễ chuyển màu nâu đen, mềm nhũn hoặc có mùi hôi, cần ưu tiên xử lý tình trạng thối rễ và cải thiện thoát nước. Rễ yếu thì dù có bón nhiều phân, cây cũng khó hấp thu hiệu quả.

Kiểm tra pH đất:

Nên đo pH đất thay vì bón vôi theo thói quen. Nếu đất chua, có thể sử dụng vôi hoặc vật liệu điều chỉnh đất theo kết quả đo và hướng dẫn kỹ thuật.

Không nên bón vôi cùng lúc với urê, phân hữu cơ vi sinh hoặc hỗn hợp phân bón khác. Nếu cần bón cả vôi và phân hữu cơ vi sinh, nên tách thành hai thời điểm phù hợp, thông thường cách nhau khoảng 15-20 ngày.

Bước 3: Phục hồi rễ và bổ sung dinh dưỡng

Với cây có bộ rễ yếu, ít rễ tơ nhưng chưa bị thối rễ, bà con sử dụng KÍCH RỄ B12 để hỗ trợ quá trình phục hồi rễ.

Với cây sầu riêng trưởng thành từ khoảng 5 năm tuổi trở lên, tham khảo:

• Phân hữu cơ đã hoai hoặc phân hữu cơ vi sinh: khoảng 15-20kg/gốc.
• NPK 16-16-8 hoặc 20-20-15: khoảng 1-1,5kg/gốc.

Cây 6 năm tuổi vừa mang ít trái không có nhu cầu giống cây 15 năm tuổi đã mang tải cao. Với cây yếu, nên chia lượng phân thành nhiều lần thay vì bón dồn.

Rải phân trong vùng có nhiều rễ hút, thường nằm dưới mép tán. Không đổ phân thành đống sát thân cây. Sau khi bón, tưới đủ ẩm để phân hòa tan và hạn chế thất thoát.

Bước 4: Phun phân bón lá kích đọt

Sau khi bộ rễ đã được phục hồi, dinh dưỡng gốc ổn định và mầm bắt đầu có dấu hiệu sưng hoặc chuẩn bị nhú, bà con có thể sử dụng PHÂN BÓN LÁ KÍCH ĐỌT F1 để hỗ trợ cây phát triển cơi đọt mới.

F1 chứa axit amin, trung vi lượng dạng chelate và các thành phần hỗ trợ quá trình sinh trưởng của cây. Liều lượng pha 1 lít F1 với 1.000 lít nước.

• Lần 1: Phun khi cây đã phục hồi tương đối, vùng rễ ổn định và mầm chuẩn bị nhú.
• Lần 2: Có thể phun lại sau khoảng 7 ngày nếu cây phản ứng chậm và điều kiện chăm sóc vẫn phù hợp.
• Lần 3: Chỉ thực hiện khi cần thiết, chẳng hạn khi đọt đã nhú khoảng 2-3 cm nhưng sinh trưởng chưa đồng đều.

Nuôi cơi đọt và làm già lá

Khi đọt đã nhú, mục tiêu chăm sóc chuyển từ kích mầm sang nuôi đọt, bảo vệ lá non và giúp cơi đọt trưởng thành.

Duy trì độ ẩm ổn định

Đọt non đang phát triển cần độ ẩm tương đối ổn định. Không để đất khô kéo dài rồi tưới quá nhiều trong một lần.

Tại vùng có mưa nhiều, phải tiếp tục theo dõi khả năng thoát nước. Tại vùng mùa khô kéo dài, có thể sử dụng vật liệu phủ gốc để hạn chế bốc hơi nhưng không phủ sát thân và cổ rễ.

Bổ sung dinh dưỡng khi đọt phát triển

Khi đọt đã phát triển và lá non bắt đầu mở, cây cần dinh dưỡng cân đối để hình thành mô lá khỏe.

Không nên chỉ bổ sung đạm. Cây còn cần lân, kali, canxi, bo và các nguyên tố trung vi lượng khác.

• Trong giai đoạn lá non đang mở và cơi đọt bắt đầu hoàn thiện, bà con sử dụng KALI BO HỮU CƠ để hỗ trợ quá trình nuôi đọt.
• Nếu lá non có biểu hiện phát triển yếu, cháy mép hoặc mô lá mềm, bà con cần kiểm tra tổng thể dinh dưỡng và tình trạng rễ.

Tùy sức cây, bà con có thể bổ sung NPK phù hợp qua gốc hoặc lá theo hướng dẫn kỹ thuật. Nếu đọt đã vươn nhanh nhưng mô lá mềm, màu xanh quá đậm hoặc sâu bệnh gia tăng, cần hạn chế tiếp tục đẩy đạm.

Làm gì cơi đọt

Khi đọt đã đạt chiều dài phù hợp và lá mở hoàn toàn, cần giảm lượng đạm, duy trì kali và dinh dưỡng cân đối để cơi đọt trưởng thành.

Cơi đọt được xem là đã già khi:

• Lá chuyển sang màu xanh ổn định.
• Phiến lá mở hoàn toàn.
• Lá dày và cứng hơn.
• Đọt ngừng vươn dài.
• Cây không tiếp tục bung một đợt lá non mới.
• Lá ít bị tổn thương khi gặp nắng hoặc mưa nhẹ.

Không nên chỉ căn theo số ngày. Thời gian đọt già thay đổi theo giống, thời tiết, sức cây và chế độ chăm sóc.

Cách xử lý khi sầu riêng ra đọt không đều

Trong cùng một khu vườn, có thể xuất hiện cây ra đọt nhanh, cây ra chậm và cây không ra đọt. Không nên phun tăng liều cho toàn bộ vườn khi chỉ một số cây gặp vấn đề.

Bước 1: Phân nhóm cây

Chia cây thành bốn nhóm:

• Cây ra đọt bình thường.
• Cây ra đọt chậm.
• Cây không ra đọt.
• Cây có dấu hiệu suy rễ hoặc sâu bệnh.

Việc phân nhóm giúp bà con xử lý đúng nguyên nhân, tránh bón thừa cho cây khỏe.

Bước 2: Kiểm tra nguyên nhân

Các nguyên nhân thường gặp gồm:

• Đất quá khô.
• Vùng rễ bị ngập hoặc thoát nước kém.
• Bộ rễ yếu, ít rễ tơ.
• Rễ bị thối.
• Đất nén chặt, thiếu thông khí.
• Cây đã mang tải trái quá cao.
• Tán bị sâu bệnh.
• Phân bón được rải không đều.
• Dung dịch phun không phủ đều tán.
• pH đất không phù hợp.
• Cây vừa bị tổn thương do nắng nóng, mưa lớn hoặc ngập úng.

Bước 3: Xử lý theo từng tình trạng

Cây chậm đọt nhưng rễ còn khỏe

• Duy trì độ ẩm ổn định.
• Kiểm tra lại dinh dưỡng nền.
• Phun F1 đúng liều 16 ml/bình 16 lít nếu đến thời điểm phù hợp.
• Không tăng liều để ép cây ra đọt.

Cây ít rễ tơ

• Cải thiện độ thông thoáng và độ ẩm của đất.
• Sử dụng Kích rễ B12 theo đúng liều.
• Theo dõi quá trình phục hồi rễ trước khi tiếp tục kích đọt.

Cây có dấu hiệu thối rễ

• Ngừng bón phân đạm và ngừng kích đọt.
• Kiểm tra khả năng thoát nước.
• Xác định nguyên nhân gây bệnh.
• Xử lý vùng rễ theo hướng dẫn chuyên môn.
• Chỉ kích đọt trở lại khi cây đã ổn định.

Đất chua

• Đo lại pH đất.
• Điều chỉnh bằng vật liệu phù hợp.
• Không bón vôi đồng thời với phân đạm hoặc phân hữu cơ vi sinh.
• Không sử dụng một lượng vôi cố định cho mọi khu vườn.

Bước 4: Quản lý sâu bệnh trong giai đoạn ra đọt

Đọt non là bộ phận mềm và dễ bị côn trùng hoặc bệnh hại tấn công. Bà con cần kiểm tra vườn thường xuyên, đặc biệt khi đọt mới nhú và lá đang mở.

Một số đối tượng thường xuất hiện gồm:

• Sâu ăn lá.
• Sâu đục đọt.
• Rệp và côn trùng chích hút.
• Nhện.
• Các bệnh trên lá non khi ẩm độ cao.

Nên ưu tiên quản lý dịch hại tổng hợp:

• Vệ sinh vườn.
• Tạo tán thông thoáng.
• Theo dõi mật độ sâu hại.
• Bảo vệ thiên địch.
• Chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi cần thiết.
• Sử dụng đúng thuốc, đúng đối tượng, đúng liều và đúng thời điểm.
• Trang bị bảo hộ và tuân thủ thời gian cách ly.

Không nên phun dồn nhiều loại thuốc và phân bón lá lên cơi đọt non vì có thể gây cháy lá hoặc làm cây bị sốc.

Những sai lầm cần tránh

• Bón phân quá sớm: Ngay sau thu hoạch cây còn yếu, rễ chưa hồi phục, bón phân liều cao dễ gây cháy rễ. Nên chờ 7-10 ngày và kích rễ trước.
• Phun phân lá sai giờ: Phun giữa trưa nắng nóng, lá bị bỏng, đọt chết non. Hoặc phun trước mưa, nước rửa trôi lãng phí tiền.
• Chỉ bón đạm: Cây thiếu P, K, Bo, Ca thì đọt lên yếu, dễ gãy, dễ bệnh. Cần bón đủ dinh dưỡng đa lượng và vi lượng.
• Không quản lý sâu bệnh: Đọt non bị sâu đục, rệp hút, đọt chết ngọn. Phải phun thuốc bảo vệ ngay khi đọt còn nhỏ.
• Bỏ qua bước kích rễ: Rễ yếu thì bón bao nhiêu phân cũng không hút được. Bắt buộc phải nuôi rễ trước khi kích đọt.

Lưu ý theo từng vùng trồng

Đồng bằng sông Cửu Long

Trong mùa mưa, ưu tiên quản lý mực nước và hệ thống rãnh. Không nên thấy mặt đất khô mà kết luận vùng rễ đã khô vì bên dưới có thể vẫn đang bão hòa nước.

Tại những vùng có nguy cơ ngập, phải xử lý thoát nước trước khi bón phân hoặc kích đọt.

Tây Nguyên và Đông Nam Bộ

Trong mùa khô, cần bảo đảm nguồn nước trước khi bón phân và phun kích đọt. Không bón phân khi đất quá khô rồi tưới dồn một lượng nước lớn.

Có thể phủ gốc để hạn chế bốc hơi, nhưng vật liệu phủ phải cách thân cây và không làm cổ rễ luôn ẩm.

Lịch kích đọt cần căn cứ vào thời điểm thu hoạch và kế hoạch làm hoa tại từng khu vực, không nên sao chép nguyên lịch của vùng khác.

Tổng kết

Kích đọt sầu riêng là khâu nền tảng, ảnh hưởng trực tiếp đến vụ mùa sau này. Làm đúng quy trình, bón phân đủ và đúng thời điểm, bà con sẽ có đợt đọt đồng loạt, khỏe mạnh, là tiền đề cho năng suất và chất lượng trái cao.

Đừng tiếc công chăm từ đầu. Bón rễ trước, sau đó kích đọt bằng Phân bón lá F1 kích đọt thần tốc, kết hợp chăm sóc tưới nước, phun thuốc bảo vệ. Chỉ 30-45 ngày sau, cây sẽ cho đọt tươi xanh, dài đều, sẵn sàng bước vào giai đoạn nuôi dưỡng ra hoa.

Bà con cần tư vấn thêm về liều lượng, thời vụ theo từng vùng, hãy liên hệ với Vietnam Light qua các phương thức sau để được hỗ trợ:

• Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com
• Hotline: 032 515 9339
• Fanpage: Nông Nghiệp Bền Vững