Khoai lang là loại cây lương thực quen thuộc, đem lại giá trị kinh tế cao cho bà con nông dân. Tuy nhiên, để đạt được năng suất vượt trội, củ to đều, mẫu mã đẹp và ít sâu bệnh thì không phải ai cũng nắm rõ.
Nhu cầu dinh dưỡng và sự phát triển của cây khoai lang cũng phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện thời tiết trong giai đoạn mùa mưa và mùa khô. Trong bài viết này, Vietnam Light sẽ bật mí toàn bộ cách trồng khoai lang bằng dây chuẩn, từ chọn giống, bón phân đến công thức xử lý chuyên biệt đã được kiểm chứng, giúp bà con đạt được năng suất đột phá.
Thời vụ trồng khoai lang
Tại miền Bắc
Bà con miền Bắc đặc biệt là vùng đồng bằng sông Hồng hoặc các tỉnh lân cận thường trồng khoai lang vào vụ Đông, theo mô hình “một vụ lúa – một vụ khoai” hoặc “hai vụ lúa – một vụ màu”.
Bà con thường xuống giống ngay sau thu hoạch xong lúa (khoảng tháng 9-10), và thu hoạch vào tháng 1-2 năm sau.
Tại miền Trung (Tây Nguyên và Duyên Hải)
Đây là khu vực có điều kiện trồng khoai lang rất linh hoạt, có thể canh tác gần như quanh năm nhờ điều kiện thời tiết và đất đai, nhưng cũng thường tập trung vào 2 vụ chính để tối ưu hiệu quả:
- Vụ Thu – Đông (Vụ chính, trồng trên chân đất lúa): Đây là vụ quan trọng nhất, thường được bà con ở các vùng chuyên canh lớn như Phú Thiện (Gia Lai) áp dụng theo mô hình “một vụ lúa – một vụ khoai”.
- Thời gian: Trồng vào khoảng tháng 9-11 (sau khi thu hoạch lúa Hè Thu), thu hoạch vào tháng 1-3 năm sau. Vụ này tận dụng được độ ẩm còn lại của đất và thời tiết mát mẻ, rất thuận lợi cho củ phát triển.
- Vụ Đông-Xuân (Vụ luân canh, cần chủ động nước tưới): Vụ này được trồng ở những nơi có hệ thống tưới tiêu chủ động, hoặc ở những vùng bà con thuê đất chuyên để canh tác khoai lang như ở Đắk Lắk và một số nơi tại Gia Lai, Lâm Đồng.
- Thời gian: Trồng vào khoảng tháng 1-3, thu hoạch vào tháng 5-7.
Tại miền Nam
Thời tiết nóng ẩm quanh năm, bà con có thể xuống giống gần như mọi thời điểm nhưng để tránh hạn và ngập úng, tốt nhất nên tập trung vào 2 đợt chính:
- Cuối mùa mưa: Trồng tháng 10-11.
- Đầu mùa mưa: Trồng tháng 4-6.

Kỹ thuật làm đất và lên luống trồng khoai lang
Khoai lang thích hợp nhất với đất cát pha có tỷ lệ mùn cao, đất thịt nhẹ, tơi xốp, lớp đất mặt sâu. Đất phải thoáng khí để rễ cây dễ thoát nước thoáng khí và dễ hấp thu dinh dưỡng.
Xử lý đất trước khi trồng
- Bà con nên dùng đất mới để trồng khoai lang hoặc đất đã luân canh cây trồng khác như lúa, đậu, bắp,…để cắt đứt nguồn bệnh lây lan.
- Cày đất phơi ải kỹ
Lên luống chuẩn bị đất trồng khoai
- Hướng luống: Lên luống theo hướng Đông-Tây để cây đón được nhiều ánh sáng và hạn chế gió làm lật dây, khô đất.
- Kích thước: Luống rộng 1m – 1,2m, cao 30cm – 45cm (đất trũng lên luống cao hơn).
Chọn giống
Bà con nên xem xét thời gian sinh trưởng của giống khoai lang. Có các loại khoai lang có thời gian sinh trưởng ngắn (khoảng 90-100 ngày) và có những giống có thời gian sinh trưởng dài hơn (khoảng 120-150 ngày). Chọn giống phù hợp với thời gian và thời vụ trồng.
Kiểm tra thông tin về khả năng kháng bệnh của giống khoai lang. Nếu giống có khả năng kháng bệnh cao, nó có thể giảm nguy cơ bị các bệnh hại và giúp giảm việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
Đánh giá năng suất và chất lượng của giống khoai lang. Tham khảo thông tin về năng suất trung bình, kích thước củ, hàm lượng tinh bột, màu sắc và hương vị của giống. Chọn giống có năng suất cao và đáp ứng yêu cầu chất lượng của thị trường.
- Khoai lang Nhật (vỏ đỏ ruột vàng, vỏ tím ruột tím):
- Đặc điểm: Dẻo, bùi, thơm, vị ngọt đậm. Luôn là giống có giá trị kinh tế cao và ổn định nhất, được các siêu thị và thị trường xuất khẩu ưa chuộng.
- Nguồn giống uy tín: Nổi tiếng nhất và chất lượng nhất hiện nay thường tập trung tại các nhà vườn lớn ở tỉnh Lâm Đồng (khu vực Lạc Dương, Đức Trọng…). Bà con ở các tỉnh khác có thể liên hệ các đại lý giống lớn để đặt hàng từ nguồn này.
- Khoai lang Mật:
- Đặc điểm: Khi nướng sẽ chảy mật, ăn rất ngọt và mềm. Là “đặc sản” được người tiêu dùng thành thị cực kỳ yêu thích.
- Nguồn giống uy tín: Giống khoai này cũng được trồng nhiều tại Lâm Đồng và một số vùng chuyên canh ở Tây Nguyên.
- Khoai lang Lệ Cần ruột trắng:
- Đặc điểm: Giống khoai cho năng suất rất cao, củ to, dễ trồng, phù hợp cho cả chế biến công nghiệp (làm tinh bột, thức ăn chăn nuôi) và tiêu thụ tươi.
- Nguồn giống uy tín: Bà con có thể liên hệ các Trung tâm Khuyến nông tại địa phương để có nguồn giống chuẩn. Giống khoai này thường được trồng nhiều ở miền Bắc (Bắc Giang, Vĩnh Phúc (Lệ Cần), Điện Biên, Lạng Sơn).

Một số tiêu chuẩn cần lưu ý khi chọn dây khoai lang giống
- Chọn ruộng nhân giống bằng củ là tốt nhất. Không nên trồng khoai lang bằng hạt.
- Dây giống phải đảm bảo khỏe mạnh, không sâu bệnh, đặc biệt là chưa ra rễ và hoa.
- Lấy dây từ ruộng khoai mẹ đang trong giai đoạn phát triển mạnh nhất, khoảng 45-75 ngày tuổi.
- Chỉ cắt đoạn 1 và 2 (tính từ ngọn xuống). Tuyệt đối không lấy các đoạn dây già, dây gần gốc vì sẽ cho rất ít củ.
- Độ dài dây giống từ 25-30 cm.
- Dây giống có từ 6-8 mắt (càng nhặt mắt, càng nhiều củ).
Bón lót trồng khoai lang
Xử lý giống: Trước khi trồng, có thể ngâm dây giống trong dung dịch Trichoderma (1kg/100 lít nước) kết hợp sản phẩm kích rễ để tăng tỷ lệ sống và phòng bệnh từ sớm.
Bón lót trước khi trồng: Trộn đều và bón vào rãnh hoặc giữa luống. Lượng phân cho 1ha:
- Phân hữu cơ (Phân chuồng hoai mục): 5-10 tấn
- Phân lân: 300kg-1 tấn
- NPK (16-6-8): 2,5-3 tấn
- Trichoderma + Humic: Giúp cải tạo đất, tăng cường vi sinh vật có lợi.
Đặt dây khoai lang dọc theo luống, vùi 2/3 dây xuống đất, để hở phần ngọn (khoảng 2-3 mắt lá). Mật độ khoảng 30.000 dây/ha.
Cách chăm sóc khoai lang mùa khô
Khi xuống giống nếu có thể thì ta tưới sơ cho ẩm đất trước khi xuống giống để tỷ lệ sống cao hơn.
Giai đoạn tạo tia củ (sau trồng 30 ngày)
Bón phân & vun gốc: Bón phân NPK 3 số đều (15-15-15, 16-16-16) kết hợp vun gốc để tạo không gian cho củ phát triển.
Kích thích tạo củ: Phun sản phẩm D30 (chai 1 lít/400l nước), phun 3 lần cách nhau 7 ngày để dây khoai ngừng phát triển thân lá, tập trung dinh dưỡng tạo tia củ.
Xử lý khi khoai lang chậm ra củ: Nếu sau 50 ngày tia củ chưa phình, phun kết hợp 1 chai D30 + 2 hũ D45 cho 400 lít nước.

Lưu ý đặc biệt: Mùa khô tuyến trùng phát triển mạnh. Cần kiểm tra rễ thường xuyên và phòng ngừa bằng sản phẩm M30 (500ml/200 lít nước).

Giai đoạn thúc củ lớn (sau 50 ngày đến khi thu hoạch)
Bón phân: Bón thúc 1-2 lần NPK có hàm lượng Kali cao từ 1-2 lần (12-11-18, 15-5-25) để củ lớn nhanh, ngọt và nhiều bột. Có thể bổ sung Canxi Nitrat để hạn chế nứt củ.
Phun qua lá: Phun định kỳ 10-15 ngày/lần phân bón D45 + Rich Ferti (1 hũ D45/100-150 lít nước) tùy độ sung của cây để củ nhanh to, nặng ký, bóng đẹp. Phun định kỳ 10 -15 ngày 1 lần.
Lưu ý đặc biệt: Tuyệt đối không để đất khô nứt, sẽ tạo điều kiện cho sùng hà tấn công. Giữ ẩm đất đều. Nếu phát hiện sùng, xử lý bằng sản phẩm Bowing (Phòng: 1 chai/400 lít; Trị: 1 chai/200 lít).

Xem thêm: Cách Trồng Khoai Lang Không Bị Hà, Đảm Bảo Năng Suất
Cách chăm sóc khoai lang mùa mưa
Giai đoạn tạo tia củ (sau trồng 20 ngày)
Bón phân & Vun gốc: Tương tự mùa khô, bón NPK 3 số đều và vun gốc sớm hơn (sau 20 ngày).
Hãm dây, tạo củ: Mùa mưa dây khoai phát triển rất mạnh “chạy dây điện”, khó tạo củ. Cần xử lý ngay bằng cách phun D30 (1 lít/400 lít nước), 3 lần cách nhau 7 ngày.
Xử lý chạy dây nặng: Nếu dây vẫn quá tốt, phun ngay combo 1 chai D30 + 2 hũ D45 cho 400 lít nước để hãm đọt và ép cây tạo củ.


Khi tia củ đã phình: Chuyển sang phun D45 (1 hũ/150-200 lít nước) định kỳ 10 ngày/lần.
Giai đoạn thúc củ
Bón phân: Tương tự mùa khô, bón NPK Kali cao và Canxi Nitrat.
Phun qua lá: Phun định kỳ D45 + Rich Ferti để củ to, chắc, không bị bọng ruột do thừa nước.
Lưu ý đặc biệt:
- Quan trọng nhất là thoát nước cho ruộng. Tuyệt đối không để ruộng bị ngập úng, sẽ gây bệnh ghẻ nước, thối củ.
- Các sản phẩm D30, D45 có thể phun kèm theo các loại thuốc trừ sâu lưu ý không pha chung với thuốc nấm bệnh.
Kết luận
Trồng khoai lang để đạt năng suất cao không hề khó nếu bà con nắm vững kỹ thuật từ khâu chuẩn bị đến việc chăm sóc chuyên biệt cho từng mùa vụ. Việc áp dụng đúng loại phân bón vào đúng giai đoạn sẽ giúp cây khoai lang tập trung tối đa dinh dưỡng để tạo và nuôi củ, mang lại một vụ mùa bội thu.
Nếu bà con có bất kỳ thắc mắc nào về kỹ thuật trồng khoai lang hoặc cần tư vấn chi tiết về các sản phẩm hỗ trợ, đừng ngần ngại liên hệ với Vietnam Light qua các phương thức sau để được giải đáp tận tình nhất!
- Hotline/Zalo tư vấn kỹ thuật: 032 515 9339
- Fanpage cập nhật thông tin: Nông Nghiệp Bền Vững
- Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com
Chúc bà con một vụ mùa thắng lợi!


