Các loại sâu bệnh hại cây trồng luôn là một trong những lý do khiến bà con đau đầu vì chúng gây hại và ảnh hưởng trực tiếp tới năng suất mùa vụ và chất lượng nông sản của vườn trồng. Qua bài viết này, Việt Nam Light sẽ cung cấp cho bà con những thông tin đầy đủ về 5 các loại sâu bệnh bà con thường gặp trong quá trình trồng trọt để bà con có thể chuẩn bị những biện pháp phòng trừ hiệu quả.
Tổng quan về các loại sâu bệnh hại cây trồng
Có rất nhiều các loại sâu bệnh làm hại cây trồng mà bà con có thể gặp phải trong quá trình trồng trọt. Chúng là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Các loại sâu bệnh này không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho cây trồng mà còn làm giảm giá trị kinh tế của nông sản. Chúng có thể là các loại sâu hại như: sâu đục thân, quả, rầy, rệp sáp, nhện đỏ,… hay là các loại nấm gây bệnh cho cây như nấm Colletotrichum – Gây bệnh thán thư, nấm Phytophthora – Gây ra các bệnh như thối rễ và thối cổ rễ, nấm Alternaria – Gây bệnh đốm lá,…

5 loại sâu bệnh hại cây trồng thường gặp
5 loại sâu bệnh hại cây trồng bà con thường gặp bao gồm: Sâu đục thân, Rầy nâu, Bọ xít, Nhện đỏ và Cháy lá. Dưới đây là những thông tin cơ bản về các loại sâu bệnh hại kể trên.
Sâu đục thân lúa
Đây là một trong những loại sâu hại lúa mà bà con hay gặp nhất. Sâu đục thân lúa sống kí sinh bên trong thân cây, chúng làm gián đoạn quá trình vận chuyển nước và dinh dưỡng của cây lúa, khiến cây không thể phát triển được, lâu dần sẽ khiến lúa héo dần và chết.
Trong giai đoạn gieo mạ hoặc làm đòng, sâu đục thân lúa xuyên qua bẹ lá bên ngoài đục vào nõn giữa hút hết chất dinh dưỡng làm mạ chết khô. Trong giai đoạn lúa sắp trổ, sâu đục thân lúa lại đục qua lá đòng, bò xuống ăn hết các điểm sinh trưởng, làm ngắt đoạn đường dinh dưỡng của cây, làm bông lúa bị lép, bạc trắng.

Nhiệt độ 25 độ C là điều kiện môi trường lý tưởng để sâu đục thân lúa giai đoạn bướm phát triển. Thời gian phát dục của chúng kéo dài trong khoảng 6 ngày, giai đoạn ấu trùng kéo dài trong khoảng 27 ngày và vòng đời trong khoảng 5 ngày.
Có 4 loại sâu đục thân ở lúa thường gặp đó là:
- Sâu đục thân năm vạch đầu đen
- Sâu đục thân năm vạch đầu nâu
- Sâu đục thân bướm hai chấm
- Sâu đục thân bướm cú mèo

Rầy nâu hại lúa
Rầy nâu hại lúa có tên khoa học là Nilaparvata lugens Stal, thuộc họ Delphacidae, bộ Homoptera. Chúng gây hại cho lúa bằng cách chích hút nhựa lúa, truyền bệnh, virus. Đây là sinh vật nguy hiểm thường gây hại cho lúa nhất là ở trong giai đoạn lúa trổ, đặc biệt là khi lúa chắc xanh – chín. Rầy nâu có thể gây hại trên diện rộng, nhất là trong điều kiện thời tiết nắng mưa thất thường, xen kẽ.
Vòng đời của rầy nâu thường kéo dài từ 28 đến 30 ngày trong đó giai đoạn trứng chiếm 6-7 ngày đầu, 12-13 ngày tiếp theo là giai đoạn con non, 10-12 ngày cuối là rầy nâu trưởng thành.
Khi rầy nâu chích vào lúa, trên lá và thân lúa sẽ xuất hiện vệt nâu cứng, điều này sẽ gây cản trở sự vận chuyển nước và chất dinh dưỡng của cây, khiến thân và lá bị khô héo, dẫn đến cây chậm phát triển. Thêm vào đó, những vệt thương do rầy nâu để lại có thể trở thành cơ hội để các loại nấm bệnh xâm nhập vào tấn công cây.

Bọ xít trên cây ăn quả
Bọ xít có tên khoa học là Helopeltis sp, thuộc bộ cánh nửa Hemiptera, họ Miridae. Bọ xít gây hại cho cây trồng thông qua cơ chế chích hút. Chúng sử dụng kim chích để xâm nhập vào các mô thực vật non ở lá, hoa và trái non, nhằm hút dịch. Trong quá trình này, nước bọt của bọ xít chứa các chất độc, dẫn đến sự hình thành các đốm đen tại vị trí chích, kích thước của đốm này có thể thay đổi tùy thuộc vào loại bọ (non hay trưởng thành) gây hại.
Hậu quả của việc chích hút này bao gồm sự biến dạng và cong queo của lá, hiện tượng bông khô và rụng, cũng như sự rụng của trái non hoặc để lại các vết sẹo, lõm trên trái, làm giảm giá trị thương phẩm. Ngoài tác động trực tiếp, các vết chích còn tạo điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh thán thư và các loại bệnh khác xâm nhập, gây khó khăn trong việc phòng trừ.
Nhện đỏ
Nhện đỏ có tên khoa học là Tetranychus urticae, là một loại côn trùng thuộc họ nhện. Chúng có kích thước rất nhỏ, thường chỉ khoảng 0.5 mm, với màu sắc từ đỏ đến vàng nhạt. Nhện đỏ có cơ thể hình bầu dục, bốn cặp chân và không có cánh. Nhện đỏ thích sống ở những nơi có nhiệt độ cao và độ ẩm thấp, thường xuất hiện vào mùa hè.
Nhện đỏ tấn công cây trồng bằng cách hút nhựa từ lá, chồi và hoa. Chúng thường tập trung ở mặt dưới của lá, nơi có nhiều tế bào dinh dưỡng. Khi nhện đỏ hút nhựa, cây sẽ mất đi các chất dinh dưỡng cần thiết, dẫn đến tình trạng héo úa và còi cọc. Nhện đỏ có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho cây trồng, đặc biệt là trong điều kiện khô hạn, khi cây không đủ nước để chống lại sự tấn công.
Cây bị tấn công bởi nhện đỏ thường có những dấu hiệu rõ rệt. Một trong những dấu hiệu đầu tiên là sự xuất hiện của các đốm vàng trên lá, do tế bào lá bị tổn thương. Sau đó, lá có thể chuyển sang màu nâu và khô héo.

Ngoài ra, bà con có thể thấy mạng nhện mỏng xuất hiện trên bề mặt lá, đặc biệt là ở mặt dưới. Nếu không được xử lý kịp thời, nhện đỏ có thể làm giảm năng suất và chất lượng của cây trồng, thậm chí dẫn đến chết cây. Việc phát hiện sớm và áp dụng biện pháp phòng trừ là rất quan trọng để bảo vệ cây trồng khỏi sự tấn công của nhện đỏ.
Xem thêm: Thuốc Trị Nhện Đỏ KillMite – Giải Pháp Trị Bệnh Hiệu Qủa Cao Cho Bà Con Nông Dân

Bệnh Cháy lá ở cây trồng
Bệnh cháy lá là một trong những bệnh phổ biến và nghiêm trọng ở nhiều loại cây trồng, đặc biệt là cây lúa, cây ăn trái và một số loại rau màu. Nguyên nhân chính gây ra bệnh này thường là do nấm, vi khuẩn hoặc virus. Trong đó, nấm Pyricularia oryzae (gây bệnh đạo ôn ở lúa) và nấm Colletotrichum (gây bệnh thán thư) là những tác nhân phổ biến nhất.
Bệnh thường phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, nhiệt độ cao và khi cây bị stress do thiếu nước hoặc dinh dưỡng. Ngoài ra, việc canh tác không hợp lý, như trồng cây liên tiếp trên cùng một đất mà không có biện pháp luân canh, cũng có thể tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh phát triển.
Cây bị bệnh cháy lá thường có những dấu hiệu nhận biết rõ rệt. Ban đầu, lá cây sẽ xuất hiện các vết đốm màu nâu hoặc vàng, có thể có viền màu vàng xung quanh. Những vết đốm này thường lan rộng và có thể nối lại với nhau, tạo thành các vùng cháy lớn trên lá. Khi bệnh nặng, lá sẽ khô héo, chuyển sang màu nâu và rụng sớm, làm giảm khả năng quang hợp của cây.

Ngoài ra, trong một số trường hợp, bà con có thể thấy các bào tử nấm hoặc mốc trên bề mặt lá, đặc biệt trong điều kiện ẩm ướt. Việc phát hiện sớm và áp dụng các biện pháp phòng trừ kịp thời là rất quan trọng để bảo vệ cây trồng khỏi bệnh cháy lá.
Để có thể ngăn chặn sự tấn công của các loại sâu bệnh hại cây trồng kể trên thì tốt nhất đó là sự chuẩn bị và chăm sóc kĩ càng nhất đến từ quá trình canh tác. Thêm vào đó, để phòng ngừa sâu bệnh, bà con cũng cần phải nắm vững những nguyên tắc và các biện pháp phòng ngừa sâu bệnh nhất định. Bà con hãy tham khảo thêm 2 bài viết về vấn đề này dưới đây:
- Bài viết “Tổng Hợp Các Nguyên Tắc Phòng Trừ Sâu Bệnh Chính Trên Cây Trồng“
- Bài viết “Các Biện Pháp Phòng Trừ Sâu Bệnh Hiệu Quả Nhất“
Kết luận
Bài viết trên đã tổng hợp các thông tin về các loại sâu bệnh hại cây trồng mà bà con thường gặp phải. Từ đó giúp bà con có hiểu biết rõ ràng hơn về các loại sâu bệnh hại cây trồng, việc đưa ra các biện pháp phòng chống sẽ dễ dàng, hiệu quả và hợp lý hơn.
Nếu bà con có bất cứ thắc mắc gì trong quá trình chăm sóc cây trồng, hoặc góp ý về bài viết, đừng ngần ngại hãy liên hệ với chúng tôi qua các phương thức sau:
- Hotline: 032 515 9339
- Email: vietnamlight.vnl@gmail.com
Chúc bà con thật nhiều sức khỏe và có một vụ mùa bội thu!

