Hoa hồng là loại hoa mang đến vẻ đẹp kiêu sa của “nữ hoàng”, nhưng lại rất nhạy cảm và thường xuyên bị sâu bệnh tấn công. Nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, cây có thể nhanh chóng suy yếu, còi cọc, và thậm chí là chết.
Bài viết này của Vietnam Light sẽ tổng hợp các loại sâu bệnh của hoa hồng phổ biến nhất và chia sẻ các bí quyết trị tận gốc, giúp bà con có thể tự tin chăm sóc vườn hồng khoẻ mạnh, nhiều hoa.
Các loại sâu hại phổ biến trên hoa hồng
Đây là nhóm gây hại bằng việc chích hút làm cây suy yếu, gây biến dạng hoa, lá và nụ.
Nhện đỏ
Nhện đỏ là loại cực kỳ khó trị và lây lan rất nhanh, dễ kháng thuốc. Chúng chích hút dịch cây ở mặt dưới của lá, làm cho lá bị cháy vàng lõm xuống héo đi và biến dạng, cuối cùng làm cho lá vàng khô và rụng.
Dấu hiệu nhận biết:
- Mặt trên lá xuất hiện các chấm nhỏ li ti màu trắng hoặc vàng.
- Lật mặt dưới lá sẽ thấy những con nhện nhỏ xíu màu đỏ hoặc có thể có lớp tơ mỏng như mạng nhện.

Thuốc đặc trị nhện đỏ:
- Sử dụng thuốc KillMite (Spirodiclofen 240g/l) pha 100-200l nước/240ml.
- Sử dụng luân phiên với một số loại thuốc khác nhau như Faster (Propargite 57%w/w).
- Tuy nhiên, với tình trạng nhện đỏ kháng thuốc như hiện nay bà con nên kết hợp cả KillMite phối với Faster. Hai hoạt chất này khác nhau về cơ chế giúp đặc trị tình trạng nhện kháng thuốc.
- Phun ướt đẫm cả mặt trên và đặc biệt là mặt dưới lá, nên chọn thời điểm phun vào tầm trưa nắng khi nhện đỏ bắt đầu xuất hiện. Phun lặp lại sau 5-7 ngày.
Rệp (Rệp sáp, Rệp vảy)
Rệp hút dịch dinh dưỡng của lá non, mầm non của hoa hồng làm cho cây bị suy nhược, lá và hoa bị biến dạng, cong queo. Dịch do chúng tiết ra dẫn dụ kiến đen dẫn đến bệnh muội than hoặc các loại nấm bệnh khác.
Dấu hiệu nhận biết:
- Rệp thường bám thành từng cụm dày đặc ở đọt non, kẽ lá, cuống hoa và cả rễ cây. Có nhiều loại rệp khác nhau, nhưng phổ biến nhất là rệp sáp (rệp trắng, rệp vảy).
- Rệp sáp: Những cụm bông màu trắng, nhỏ, bám ở nách lá, dưới mặt lá và cành non.
- Rệp vảy: Những đốm nhỏ màu nâu hoặc xám, có dạng vảy ốc bám chặt vào thân và cành cây.
- Lá non bị xoăn lại, biến dạng, héo úa và chuyển sang màu vàng.
- Nụ và hoa bị biến dạng, không nở được hoặc èo uột.
- Trên lá, thân và cành có chất dịch dính, bóng nhờn (do rệp tiết ra).
Thuốc trị rệp:
- Có thể phòng bằng cách pha dầu Neem với nước và một chút nước rửa chén, phun đẫm cả cây.
- Khi mật độ rệp cao sử dụng các loại thuốc có tính lưu dẫn, nội hấp luân phiên các hoạt chất như Thiamethoxam (Bowing 999), Imidacloprid (Kiếm Nhật), Movento, Marshal 200SC.
- Sử dụng kết hợp Bowing 999 + Kiếm Nhật để phun đặc trị. Phun lần 2 sau 5 ngày.
- Tuyệt đối không dùng các phương pháp truyền miệng thiếu cơ sở khoa học kiểu như bôi dầu nhớt thải lên cây. Việc này sẽ làm bít các lỗ khí khổng của thân cây và khiến cây chết.

Bọ trĩ
Bọ trĩ chích hút nhựa cây ở mặt dưới lá non, nụ hoa và cánh hoa, khiến nụ hoa bị thui đen, không nở được
Dấu hiệu nhận biết:
- Lá non, đọt non bị xoăn lại, biến dạng.
- Nụ hoa bị táp, đen đầu, không thể nở hoặc nở ra bị dị dạng, cháy cánh.
- Khi vạch cánh hoa ra, bà con sẽ thấy những con bọ nhỏ li ti màu đen bò lổm ngổm bên trong.
Thuốc trị bọ trĩ:
- Sử dụng luân phiên hoặc kết hợp các hoạt chất Siêu diệt sạch (Lambda cyhalothrin: 110g/l + Thiamethoxam: 140g/l) và Kiếm Nhật (Acetamiprid 25% + Imidacloprid 8%).
- Phun định kỳ 7 ngày/lần. Nếu cây bị nặng, phun 3 lần liên tiếp cách 7 ngày sẽ sạch bọ trĩ.

Các bệnh hại thường gặp trên hoa hồng
Nấm phấn trắng
Đây là bệnh do nấm gây ra, thường phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, mưa nhiều hoặc nồm ẩm ở miền Bắc.
- Dấu hiệu nhận biết:
- Có một lớp bột màu trắng như phấn phủ trên lá non, nụ hoa và cành non.
- Chồi và búp non có thể bị biến dạng hoặc chết.
- Khi bị nặng, cây có thể bị lùn, lá bị quản và rụng. Lá già thường ít bị nhiễm bệnh.
- Thuốc đặc trị phấn trắng và thán thư:
- Bà con nên sử dụng luân phiên một trong các loại thuốc sau: Till Mát 400 SC (Difenoconazole + Azoxystrobin), Antracol, Anvil 5SC, Coc85. Đây là những loại thuốc trừ nấm phổ rộng rất hiệu quả.
- Phun phòng hoặc trị bệnh đều đặn, đặc biệt là sau những cơn mưa hoặc khi độ ẩm không khí cao. Luôn phun ướt toàn bộ cây.

Thán thư
Bệnh này do nấm Colletotrichum gây ra, tấn công trên lá và cành, làm giảm khả năng quang hợp.
- Dấu hiệu nhận biết:
- Trên lá xuất hiện những đốm tròn màu đen với viền vàng xung quanh, sau đó lá sẽ vàng và rụng hàng loạt.
- Những đốm mới thường có màu đỏ, nâu sẫm đến màu tía ở mặt trên lá.
- Thuốc đặc trị bệnh thán thư:
- Bà con nên sử dụng luân phiên một trong các loại thuốc sau: Till Mát 400SC (Difenoconazole + Azoxystrobin), Dithane M45.
- Phun ướt đều lên tán lá và thân cây. Phun thuốc khi phát hiện dấu hiệu bệnh và phun lặp lại sau 7 ngày.

Gỉ sắt
Bệnh gỉ sắt do nấm Phragmidium mucronatum gây ra, đặc trưng bởi các bào tử nấm có màu nâu giống gỉ sắt.
- Dấu hiệu nhận biết:
- Vết bệnh dạng ô nổi màu vàng da cam hoặc màu nâu gỉ sắt, thường hình thành ở mặt dưới lá.
- Mặt trên mô bệnh mất màu xanh bình thường chuyển sang màu vàng nhạt.
- Bệnh nặng làm lá khô cháy, dễ rụng, hoa nhỏ và ít, thường bị thay đổi màu sắc hoa.
- Thuốc đặc trị bệnh gỉ sắt:
- Ngoài sử dụng Till Mát 400SC và Anvil 5SC có thể dùng thêm Peroxin 0,2-0,4%.
- Loại bỏ tàn dư gây bệnh và cỏ dại.

Bệnh đốm đen
Bệnh này do nấm Diplocarpon rosae gây ra, là một trong những bệnh nấm phổ biến và gây hại nghiêm trọng nhất trên hoa hồng.
- Dấu hiệu nhận biết:
- Là những đốm tròn ở mặt trên của lá hoặc thân.
- Có màu vàng bao quanh vết đốm và phát triển rộng ra toàn bộ lá.
- Vết bệnh thường xuất hiện đầu tiên ở những lá sát mặt đất. Lá bị bệnh có thể bị rụng và toàn bộ cây có thể bị rụng lá.
- Thuốc đặc trị bệnh đốm đen:
- Sử dụng luân phiên các loại thuốc trừ nấm phổ rộng như: Anvil 5SC, Antracol, COC 85, Till Mát 400 SC, Dithane M45.
- Phun phòng và trị bệnh đều đặn, đặc biệt là sau những cơn mưa hoặc khi độ ẩm không khí cao.

Bệnh đốm vòng hay đốm mắt cua
Bệnh này thường xuất hiện trên lá già và lá bánh tẻ, do nấm gây ra, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và khả năng quang hợp của cây.
- Dấu hiệu nhận biết:
- Vết bệnh là những đốm nhỏ hình mắt cua, hình trong hơi lõm, ở giữa màu nâu nhạt, xung quanh có gờ nổi màu nâu đậm.
- Nhiều vết đốm chi chít làm lá vàng và rụng.
- Thuốc đặc trị đốm mắt cua/đốm vòng:
- Dùng thuốc Till Mát 400SC (Difenoconazole + Azoxystrobin) pha 200l nước vừa phòng vừa trị.
Bệnh mốc xám
Bệnh mốc xám do nấm Botrytis cinerea gây ra, thường tấn công các phần yếu ớt của cây đặc biệt là hoa và nụ, trong điều kiện độ ẩm cao.
- Dấu hiệu nhận biết:
- Các vết bệnh xuất hiện dưới dạng các vết thối màu xám, thường xuất hiện chủ yếu trên hoa.
- Thuốc đặc trị bệnh mốc xám:
- Bà con có thể sử dụng luân phiên Funguran-Oxy 50WP, Benomyl 50WP,…
- Phun thuốc ngay lên hoa, lá, quả khi thấy dấu hiệu của bệnh mốc xám, tránh tưới nước lên hoa khi cây bị bệnh.
Bệnh vàng lá, nấm rễ, tuyến trùng rễ
Đây là nhóm bệnh từ gốc, rất nguy hiểm vì khó phát hiện sớm. Khi cây có biểu hiện vàng lá hàng loạt không phải do thiếu nước hay lá già tự nhiên, khả năng cao bộ rễ gặp vấn đề.
- Dấu hiệu nhận biết:
- Vàng lá do thiếu dinh dưỡng: Lá thường vàng nhưng gân lá vẫn xanh (đặc biệt do thiếu Sắt, Magie), thường xuất hiện ở cả lá non và lá già tuỳ loại vi lượng.
- Vàng lá do bệnh: Cây đột nhiên vàng lá, héo rũ mặc dù vẫn tưới nước đầy đủ. Nhổ cây lên kiểm tra sẽ thấy rễ bị thối đen (nấm rễ), hoặc có những nốt u sần nổi (tuyến trùng).
- Thuốc đặc trị bệnh vàng lá:
- Vàng lá do thiếu dinh dưỡng: Cung cấp đầy đủ vi lượng qua lá hoặc gốc như Magie, Kẽm, Sắt,… cho cây hồi phục. Bà con có thể sử dụng Combi vi lượng Rich Ferti, Magic Chelate (cung cấp đầy đủ Magie 7%).
- Vàng lá do nấm bệnh: Xử lý đất từ giá thể trồng bằng việc sử dụng Trichoderma Bacillus.SP. Đây không phải là thuốc hóa học mà là một loại vi nấm có lợi.
- Vàng lá do tuyến trùng rễ: Bà con sử dụng các loại thuốc đặc trị tuyến trùng tưới gốc như M30 + Metalaxyl Nhật, tưới 2 lần cách nhau 3-5 ngày.



Kết luận
Hy vọng với những chia sẻ chi tiết trên, bà con sẽ không còn phải lo lắng về các loại âu bệnh của hoa hồng nữa. Nếu còn vấn đề nào cần được giải đáp, bà con đừng ngần ngại liên hệ với Vietnam Light qua các phương thức sau:
- Hotline: 032 515 9339
- Fanpage: Nông Nghiệp Bền Vững
- Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com
Chúc bà con có một vườn hồng thật đẹp và rực rỡ!



