Cách Quản Lý Bọ Xít Muỗi Hại Điều Toàn Diện

Bọ xít muỗi là một trong những đối tượng gây hại hàng đầu, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng hạt điều. Bọ xít muỗi gây hại nghiêm trọng nhất vào giai đoạn cây ra chồi non, ra hoa và đậu quả. Bài viết này của Vietnam Light giúp bà con nhận dạng, tập tính gây hại của bọ xít muỗi và các biện pháp phòng trừ bọ xít muỗi hại điều hiệu quả.

Đặc điểm hình thái của bọ xít muỗi hại điều

Bọ xít muỗi là loại côn trùng thuộc bộ cánh nửa, có hình dáng giống con muỗi nhưng kích thước lớn hơn, có chân và râu rất dài. Chúng gây hại bằng cách dùng vòi chích hút nhựa ở các bộ phận non của cây như đọt non, lá non, hoa và trái non.

Có 2 loài bọ xít muỗi gây hại phổ biến:

• Bọ xít muỗi xanh là loại phổ biến, có thể gây hại trên nhiều loại cây trồng.
• Bọ xít muỗi đỏ  là loại gây hại chủ yếu và nghiêm trọng nhất trên cây điều.

Vòng đời của bọ xít muỗi hại điều

• Vòng đời kéo dài từ 15-30 ngày, tuỳ thuộc vào điều kiện môi trường và nguồn thức ăn.
• Con cái đẻ 30-50 trứng vào gân lá hoặc cành non.
• Giai đoạn ấu trùng (con non) kéo dài khoảng 16 ngày, trải qua 5 tuổi. Đây là giai đoạn gây hại mạnh nhất nhưng cũng là thời điểm chúng dễ bị tiêu diệt bởi các hoạt chất có trong thuốc BVTV nhất.
• Thành trùng (con trưởng thành) có thể sống và gây hại trong vài tuần.

Điều kiện phát triển

• Chúng phát triển mạnh nhất trong điều kiện ẩm ướt, mát mẻ, đặc biệt vào mùa mưa.
• Nhiệt độ khoảng 25-28°C, độ ẩm khoảng 90%.

Tập tính hoạt động

• Bọ xít muỗi ưa sống ở những nơi rậm rạp, ẩm thấp như tán lá dày, mặt dưới lá. 
• Thời gian hoạt động mạnh nhất là sáng sớm (trước 9 giờ) và chiều mát đến tối (sau 4 giờ chiều). Khi trời nắng nóng thì ẩn nấp dưới các tán lá, ít gây hại hơn, những ngày âm u thì hoạt động cả ngày

Tác hại của bọ xít muỗi đối với cây điều

Khi chích hút điều, bọ xít muỗi không chỉ lấy đi dinh dưỡng mà còn để lại nước bọt có chứa độc tố vào mô cây, phá huỷ tế bào, cây ra các vết hoại tử.

• Trên chồi và lá non, các vết chính ban đầu làm rỉ ra một lớp nhựa trắng, sau đó khô lại và chuyển thành các đốm đen. Khi bị hại nặng, lá non và chồi non sẽ bị xoăn lại, biến dạng, khô cháy và rụng.
• Trên hoa và trái non, các vết chích cũng tạo thành đốm đen, gây rụng hoa và trái non hàng loạt. Trái non không rụng thì cũng bị biến dạng, chai sần, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng quả.
• Các vết thương do bọ xít muỗi gây ra còn là trung gian cho các loại nấm hại và vi khuẩn xâm nhập.

Các biện pháp phòng trừ bọ xít muỗi hại điều hiệu quả

Biện pháp canh tác

• Không bón quá nhiều phân đạm, tăng phân kali vào thời kì cây điều ra đọt non, chồi hoa và quả non.
• Cắt cành, tạo tán thông thoáng làm giảm nơi trú ẩn, độ ẩm, tăng ánh sáng khiến bọ xít muỗi khó sinh sản và phát triển.
• Điều khiển cây ra cơi đọt, ra hoa đồng loạt giúp phun thuốc và quản lý bọ xít muỗi tập trung và hiệu quả hơn.
• Bảo vệ và duy trì mật số cho các loài thiên địch của bọ xít muỗi như kiến đen, kiến vàng, bọ ngựa và nhện lớn bắt mồi,… Kiến vàng là thiên địch hữu hiệu nhất, chúng ăn ấu trùng, trưởng thành bọ xít muỗi và có thể xua đuổi, ngăn cản trưởng thành đến chích hút hoặc đẻ trứng nếu đạt mật số cao.

Biện pháp hoá học

• Phun thuốc sớm khi cây bắt đầu nhú cơi đọt mới và mật độ gây hại còn thấp. Trong giai đoạn cây ra đọt non, có thể phun định kỳ 7-10 ngày/lần (khoảng 2-3 lần cho một cơi đọt) để tiêu diệt các lứa gối nhau.
• Phun vào sáng sớm hoặc chiều mát đến tối để thuốc tiếp xúc trực tiếp với bọ xít muỗi khi chúng đang hoạt động mạnh. Nếu điều đang nở hoa không phun trước 9 giờ sáng để hoa điều thụ phấn.
• Phun khi bọ xít muỗi tuổi 1-3 là hiệu quả cao nhất. Phun đồng loạt theo diện rộng, từ xung quanh vườn vào trong theo hình xoáy trôn ốc và ướt đều tán cây.
• Khi áp lực bọ xít muỗi hại điều thấp, bà con có thể phun đơn các sản phẩm lưu dẫn chứa Thiamethoxam, Imidacloprid, hoặc hỗn hợp Acetamiprid + Imidacloprid (ví dụ: Kiếm Nhật). Phun sớm khi cơi đọt mới nhú sẽ giúp thuốc lưu dẫn bảo vệ toàn bộ đọt non trong nhiều tuần.
• Khi áp lực bọ xít muỗi gây hại cao, sử dụng luân phiên theo các công thức sau:
  • Thảo mộc/Cúc tổng hợp + thuốc lưu dẫn (Imidacloprid, Thiamethoxam, Acetamiprid,…). Giúp tăng hiệu quả diệt nhanh và kéo dài.
  • Thảo mộc + Lân hữu cơ (Profenofos, Fenitrothion,…). Đây là sự kết hợp có tác động mạnh tiếp xúc, vị độc xông hơi và thấm sâu.
  • Dầu khoáng + Thuốc lưu dẫn (Clothianidin, Thiamethoxam, Imidacloprid,…). Giúp tăng khả năng bám dính, thấm sâu, hiệu quả trong mùa mưa.
  • Abamectin + Thuốc lưu dẫn. Phổ tác động rộng trên cả sâu, rầy và nhện.
  • Emamectin (Gunner 64EC) + Thuốc đặc trị khác (thuốc trị rệp sáp, bọ trĩ như Pymetrozine,…). Vừa quản lý sâu, vừa tăng cường hiệu quả xử lý côn trùng chích hút.
  • Profenofos + Thuốc lưu dẫn (Imidacloprid, Nitenpyram,…). Đây là giải pháp mạnh khi dịch hại bùng phát trên diện rộng.

Kết luận

Bằng cách áp dụng đồng bộ các biện pháp trên, bà con hoàn toàn có thể chủ động kiểm soát bọ xít muỗi hại điều, bảo vệ vườn điều khỏi những thiệt hại nghiêm trọng, hướng đến một vụ mùa bội thu. Để được tư vấn kỹ thuật, bà con có thể liên hệ với Vietnam Light qua các phương thức sau: 

• Hotline: 032 515 9339
• Fanpage: Nông Nghiệp Bền Vững
• Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com

Chúc bà con thành công!