Bọ hà trên khoai lang

Khoai lang là một trong những cây lương thực quan trọng được trồng khắp các vùng trên cả nước. Nó không chỉ là thực phẩm hàng ngày với những tác dụng tốt cho sức khỏe, khoai lang còn là một trong những thực phẩm xuất khẩu đem lại giá trị kinh tế cho nước ta. Tuy nhiên, khoai lang cũng là một cây dễ bị các loài sâu bệnh hại tấn công, đặc biệt là bọ hà. Trong bài viết hôm nay, Việt Nam Light sẽ chỉ ra những dấu hiệu cho thấy khoai lang đã bị bọ hà tấn công cũng như cách để phòng ngừa bệnh này cho vườn khoai của bà con.

Bọ hà là gì?

Bọ hà hại khoai lang hay còn gọi là sâu hà hại khoai lang hay sùng hại khoai lang, có danh pháp khoa học là Cylas formicarius. Chúng là một loài bọ trong Họ vòi voi Curculionidae thuộc Bộ cánh cứng. Bọ hà là loại côn trùng chuyên sống kí sinh trên các cây khoai lang, khoai tây và gây ra thiệt hại cho mùa màng đặc biệt ở các vùng khô hạn hoặc các vùng đang chuyển tiếp giữa mùa mưa và mùa khô.

Bọ hà làm hại khoai lang như thế nào?

Những con bọ trưởng thành thường đẻ trứng trong những lỗ hổng trên củ hoặc trên dây do chúng dùng miệng cạp vào trước đó. Trứng đẻ ra từng quả một sẽ được trét bằng phân của con cái nên rất khó nhìn thấy. Thông thường, trứng sẽ ở trên dây, gần nơi tiếp giáp giữa dây và củ nhưng đôi khi con cái sẽ bò xuống đất qua những kẽ nứt, tìm đến củ để đẻ trứng.

Những ấu trùng sau khi nở ra sẽ đục, chui vào dây và củ. Những con ấu trùng nở ra trên dây thường có xu hướng chui xuống đất tìm đến củ để đục vào. Trong củ, chúng thường thải phân và đục những đường hầm ngoằn ngoèo. Dần dần, những con ấu trùng này sẽ hóa nhộng tiếp tục phát triển thành thành trùng và gây hại cho cây.

Khoai lang khi bị bọ hà tấn công

Các vùng trồng khoai có đặc điểm khô hạn như các tỉnh Trung du miền núi phía Bắc, Tây Nguyên hay Đông Nam Bộ thường sẽ bị bọ hà làm hại rất nhiều. Các mùa vụ Xuân sẽ bị nhiễm sùng nhiều hơn vụ Đông vì thời gian này có nhiệt độ cao hơn bởi thời tiết khô nóng làm cho đất nứt nẻ là điều kiện thích hợp cho bọ hà phát triển. Ngoài ra, bọ hà có thể gây hại cho khoai suốt cả vụ mùa. Đầu vụ, bọ hà thường gây hại trong thân và dây khoai lang. Cuối vụ, bộ hà lại tập trung gây hại phần củ khoai. Sau khi thu hoạch, bọ có thể tiếp tục sinh sống trên tàn dư của cây vụ trước và tiếp tục gây hại cho cây trong những vụ mùa sau.

Cả thành trùng và ấu trùng của bọ hà đều có khả năng gây hại trên dây và củ của cây khoai lang, tuy nhiên thì ấu trùng thường gây hại phổ biến hơn. Dây khoai lang khi bị ấu trùng tấn công thường sẽ có màu đen, dị dạng, bị phình to hoặc bị nứt, thậm chí là chết dây. Còn ở trên củ, nếu bị bọ tấn công ở giai đoạn củ mới hình thành thì củ sẽ không phát triển được nữa, bị lép và giảm năng suất. Nếu bị tấn công vào giai đoạn củ đã lớn thì thường xuất hiện nhiều các vết thủng lỗ chỗ màu đen trên củ do ấu trùng đục ra. Củ khoai bị ấu trùng tấn công sẽ tiết ra Terpenes là hóa chất làm cho củ bị thối, có vị đắng ngắt. Những vết thương bị đục lỗ này cũng dễ trở thành nơi để các loại nấm bệnh khác tân công gây hại cho khoai.

Các biện pháp phòng ngừa khoai bị sùng hà

Theo nghiên cứu, ngoài việc sử dụng các loại thuốc hóa học thì bà con nông dân chưa tìm được những biện pháp sinh học hữu hiệu thay thế. Bà con cũng có thể sử dụng biên pháp đặt bẫy pheromone tổng hợp để dẫn dụ bọ hà rồi kết hợp phun thuốc sinh học hoặc thuốc hóa học cho hiệu quả phòng trừ bọ hà cao. Một trong những sản phẩm thuốc hiệu quả để phòng chống bọ hà cho khoai lang là sản phẩm Rocket 777 của Việt Nam Light. Đây là sản phẩm hóa học chứa hai hoạt chất Dimethoate và Fenobucarb là 2 loại hoạt chất chuyên dùng để trị các loại sâu hại trên nhiều loại cây trồng.

Một phương pháp khác cũng được đề xuất đó là sử dụng màng phủ nilon với vật liệu che phủ làm giảm sự nứt nẻ của đất, duy trì độ ẩm của đất và tạo rào cản vật lý giảm sự xâm nhiễm của bọ hà vào củ. Ngoài ra, bà con cũng có thể sử dụng cát khô hoặc cát khô kết hợp trấu hun phủ lên bề mặt củ khoai để bảo quản củ.

Tuy nhiên, trước đó, bà con cũng cần đảm bảo các yếu tố cần thiết như đất, độ ẩm,… cho vườn khoai để hạn chế nhất có thể khả năng xâm nhập của bọ hà cũng như các loại sâu bệnh khác.

Kết luận

Nếu trong quá trình sử dụng sản phẩm và quá trình trồng trọt bà con có những thắc mắc cần giải đáp thì bà con hãy liên hệ vào số Hotline: 0905036647 để được giải đáp và tư vấn miễn phí. Chúc bà con có vụ mùa tiếp theo thật bội thu!