Các loại bệnh hại trên vườn khoai lang

Vấn đề sâu bệnh và năng suất củ luôn là nỗi lo hàng đầu của người trồng khoai lang. Để hỗ trợ bà con, Việt Nam Light đã cung cấp thông tin tổng hợp về các bệnh hại trên vườn khoai lang phổ biến và biện pháp phòng trừ, giúp bà con có thể xử lý kịp thời để đạt được vụ mùa bội thu.

Bệnh vàng lá, thối thân do nấm Fusarium

Tác nhân gây hại

Bệnh vàng lá, thối thân trên vườn khoai lang chủ yếu do 2 loài nấm Fusarium này gây ra:

• Loài Fusarium solani: đa ký chủ, gây thối rễ non
• Loài Fusarium oxysporum: Thối rễ, bó mạch dẫn hóa nâu

Nấm Fusarium lưu tồn rất lâu trong đất, tấn công rễ cây qua các vết thương hoặc rễ mới hình thành. Bệnh phát triển rất nhanh trong điều kiện nhiệt độ cao và không khí ẩm.

Dấu hiệu nhận biết

• Lá ban đầu có vệt vàng, sau đó lan rộng, nhăn nheo và khô héo.
• Hệ thống rễ ít, ngắn và bị thối, bổ dọc dây khoai lang bên trong thấy màu nâu.
• Héo rũ xảy ra ở từng nhánh hoặc toàn bộ cây

Giải pháp

Đối với bệnh vàng lá, thối thân trên khoai lang, bà con nên thường xuyên kiểm tra vườn, cắt bỏ những dây nhiễm bệnh nặng.

Vì nấm Fusarium có sẵn trong đất, bà con nên ưu tiên xử lý hom giống và xử lý đất trước khi trồng bằng các loại thuốc chứa các hoạt chất sau: Metalaxyl, M30 (Propamocarb), Propiconazole (Tilt Super 300EC),…

Bệnh héo xanh do vi khuẩn

Tác nhân gây hại

Bệnh héo xanh khoai lang do vi khuẩn Pseudomonas solanacearum gây ra. 

Vi khuẩn này có thể sống trong đất tới 5-6 năm, lây lan mạnh qua vết thương cơ giới (do canh tác, mưa gió) và gây hại nặng trong mùa mưa, có thể làm chết từ 30-70% số dây trong ruộng.

Dấu hiệu nhận biết

• Dây khoai lang héo đột ngột, lá còn xanh, héo từng nhánh hoặc toàn bộ dây.
• Lá khoai lang bị bệnh có thể hồi phục vào sáng sớm hoặc ban đêm khi độ ẩm không khí cao.
• Thử nghiệm nhanh: Cắt một đoạn thân bệnh ngâm vào cốc nước trong, sẽ thấy dòng dịch trắng đục (dịch vi khuẩn) chảy ra.
• Thân cây bị nhũn nước, hóa nâu. Củ bị bệnh có sọc nâu và mùi thối.

Giải pháp

Chọn hom giống sạch bệnh từ các cơ sở uy tín.

Khử trùng dụng cụ (dao, kéo) khi cắt tỉa cành, bấm ngọn.

Luân canh với cây lúa nước là biện pháp hiệu quả nhất (1 vụ lúa – 1 vụ khoai).

Bổ sung thêm vôi cho đất (200-500kg/ha/vụ) vào đầu mỗi vụ trước khi xới đất làm luống.

Khi phát hiện cây có biểu hiện héo xanh thì cần tiến hành nhỏ bỏ ngay dây bị bệnh, sau đó rải vôi bột xử lý đất; đồng thời phun hoặc tưới bằng bộ Samurai (có chứa cả hoạt chất trừ nấm + vi khuẩn): Phytop Nhật + Kháng sinh thực vật + Metalaxyl Nhật.

Bệnh đốm đen khoai lang

Tác nhân gây hại

Bệnh đốm đen hay còn gọi là bệnh đốm vòng do nấm Alternaria solani gây ra. Đây là một trong những bệnh chủ yếu hại lá, thường gây hại từ khi mới trồng cho đến khi thu hoạch. Bệnh phát triển mạnh khi có mưa nhiều, đất ẩm ướt và vào cuối giai đoạn sinh trưởng của cây.

Dấu hiệu nhận biết

• Trên lá khoai lang xuất hiện những vết tròn hoặc vết có góc cạnh, có màu nâu hoặc đen khoảng 1cm hoặc lớn hơn. 
• Vết bệnh có các vòng tròn đồng tâm đặc trưng, hơi lõm xuống, viền rõ rệt. Lâu dần lá sẽ bị vàng và khô cháy.
• Bệnh có thể xuất hiện trên củ với các vết màu nâu đen.

Giải pháp

Bón phân cân đối N-P-K để cây khỏe, tăng sức đề kháng.

Sử dụng các loại thuốc đặc trị như Till Mát 400SC (Azoxystrobin + Difenoconazole), Metalaxyl, Mancozeb, Cabrio Top 600WG (Pyraostrobin + Epoxiconazole),…

Bệnh ghẻ

Tác nhân gây hại

Do nấm Elsinoe batatas gây ra, có thể làm giảm đến 50% năng suất. Bệnh thường hại nặng ở giai đoạn 50-60 ngày sau khi trồng.

Dấu hiệu nhận biết

• Trên thân, dây và cuống lá xuất hiện các vết bầm màu nâu, tâm có màu tím.
• Các vết bệnh liên kết với nhau làm gân lá phù lên, khiến lá bị biến dạng, co lại và quăn queo.

Giải pháp

Sử dụng cây giống sạch bệnh

Trồng khoai trên luống cao, chủ động tưới tiêu và bón phân cân đối để tăng sức đề kháng cho cây.

Khi phát hiện bệnh đầu tiên có thể sử dụng Till Mát 400SC, Ortiva 560SC, Mancozeb, Propineb, Camilo 150SC,…  

Hiện tượng nứt củ (múi khế)

Tác nhân gây hại

Sốc nước: Đất bị khô hạn trong thời gian dài, sau đó gặp mưa lớn đột ngột khiến củ hút nước quá nhanh, trương nở không đều và gây nứt.

Thiếu dinh dưỡng: Thiếu hụt Canxi và Bo – hai vi chất quan trọng giúp hình thành vách tế bào vững chắc, làm vỏ củ cứng cáp.

Dấu hiệu nhận biết

Trên bề mặt củ xuất hiện những vết nứt sâu, làm biến dạng củ và giảm giá trị thương phẩm.

Giải pháp

Duy trì độ ẩm đất đồng đều, tưới nước thường xuyên trong giai đoạn khô hạn.

Bổ sung phân bón trung vi lượng, đặc biệt là các sản phẩm chứa Canxi-Bo vào giai đoạn phình củ.

Sùng hà khoai lang hại củ

Tác nhân gây hại

Do thành trùng (bọ hà) đẻ trứng vào phần thân, rễ hoặc củ khoai. Ấu trùng (sùng) nở ra sẽ đục vào bên trong để ăn và phá hoại.

Dấu hiệu nhận biết

• Trên vỏ củ có những lỗ nhỏ, chấm đen. Khi bổ ra, ruột củ có nhiều đường hầm do sùng đục, màu sẫm.
• Củ bị sùng có vị rất đắng, không thể ăn được và có thể gây ngộ độc cho người và vật nuôi.

Giải pháp

Vun luống cao, thường xuyên lấp đất che kín phần củ, không để củ bị lộ ra ngoài. 

Luân canh với lúa nước để cắt đứt vòng đời của sùng.

Để diệt trừ sùng hiệu quả, bà con nên xử lý đất từ đầu vụ. Trong quá trình canh tác, có thể sử dụng các sản phẩm đặc trị để tưới gốc. Bà con có thể tham khảo các sản phẩm như Bowing 999 của Vietnam Light để xử lý sùng hiệu quả. Xem chi tiết TẠI ĐÂY.

Kết luận

Nếu trong quá trình chăm sóc vườn trồng hay có vấn đề, thắc mắc trong việc sử dụng các sản phẩm của Việt Nam Light, bà con hãy liên hệ trực tiếp đến Hotline: 0325159339 để được hỗ trợ giải đáp nhanh chóng nhất. Chúc bà con thật nhiều sức khỏe và có một vụ mùa thu hoạch bội thu!