Cách Phòng Trừ Bệnh Đốm Nâu Trên Chanh Dây Hiệu Quả

Chanh dây (chanh leo) hiện là cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao, được canh tác rộng rãi tại nhiều tỉnh thành như Đắk Lắk, Lâm Đồng, Kon Tum, Đắk Nông, Sơn La, và Nghệ An. Tuy nhiên, một trong những trở ngại lớn nhất ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng quả là bệnh đốm nâu. Bệnh do nấm Alternaria spp. gây ra và có tần suất xuất hiện cao, đặc biệt trong mùa mưa.

Tác nhân gây bệnh đốm nâu trên cây chanh dây

Bệnh đốm nâu trên chanh dây do Alternaria passiflorae và Alternaria alternata gây ra. Khi cây bị bệnh dẫn đến tình trạng năng suất giảm, rụng lá chanh dây hàng loạt, thậm chí bệnh không xử lý có thể gây chết cây.

Ngoài ra, cỏ dại trong vườn, đặc biệt là cỏ xuyến chi được xác định là nơi lưu tồn nguồn nấm Alternaria passiflorae gây hại.

Triệu chứng gây hại của bệnh đốm nâu trên cây chanh dây

Bệnh đốm nâu có những biểu hiện đặc trưng trên nhiều bộ phận của cây như

• Trên lá: Bệnh có thể làm cho lá bị rụng, vết bệnh nhỏ, thuôn dài, màu tối, có vòng đồng tâm; bệnh xuất hiện trên cuống lá, cành, làm cho lá khô dẫn đến chết càm
• Trên quả: Bệnh gây hại trên quả, vết bệnh là những đốm tròn, màu nâu đỏ, đường kính lớn hơn 1cm, xuất hiện ở giai đoạn quả đang phát triển, vỏ quả xung quanh vết bệnh trở nên nhăn nheo, sau đó quả có thể bị thối và rụng gây thiệt hại đến chất lượng quả thương phẩm.
• Trên thân: Vết bệnh hình thon dài, màu nâu đen gần nách lá hoặc gân lá, vết bệnh nằm xung quanh thân cây.
• Ngoài ra, triệu chứng bệnh đốm nâu do vi khuẩn Alternaria alternata gây ra các đốm nhỏ đường kính chỉ từ 1-5mm, với những quầng vàng trên lá. Trên quả là những đốm xanh đậm, mép tròn đều.

Điều kiện phát triển bệnh đốm nâu chanh dây

Nấm thường tấn công vào thời điểm nhiệt độ và độ ẩm cao, thường vào mùa mưa tháng 7 đến tháng 9, cao điểm gây hại vào tháng 8 vì đây là thời điểm mưa nhiều, cây và quả đang phát triển mạnh.

Nấm phát triển thuận lợi trong điều kiện ẩm ướt, mưa nhiều, nhiệt độ khoảng 20-28°C, ẩm độ cao trên 85% và ở những vườn có mật độ trồng dày. 

Nấm tồn tại trên tàn dư lá bệnh và xâm nhập vào cây qua vết thương cơ giới, vết gây hại của côn trùng và qua khí khổng mặt dưới lá. Bào tử nấm lan truyền nhờ gió, nước mưa, nước tưới, côn trùng, dụng cụ qua quá trình chăm sóc cây.

Phòng trừ bệnh đốm nâu trên chanh dây

Biện pháp canh tác

• Thường xuyên cắt tỉa cành, thu gom và tiêu huỷ các bộ phận cây bị bệnh (lá, cành, quả) để giảm nguồn lây lan.
• Trồng cây với khoảng cách phù hợp để tạo sự thông thoáng cho vườn, giảm độ ẩm.
• Bón phân cân đối. Trong mùa mưa, hạn chế bón thừa đạm, bổ sung Kali và các vi lượng như Canxi-bo để tăng sức đề kháng cho cây.
• Sử dụng phân hữu cơ hoai mục có ủ nấm đối kháng Trichoderma để cải tạo đất và ức chế mầm bệnh.

Thuốc đặc trị bệnh đốm nâu trên chanh dây

Khi bệnh chớm xuất hiện, có thể sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật có chứa các hoạt chất sau để phun trừ, lưu ý tuân thủ nguyên tắc 4 đúng và luân phiên các gốc thuốc để tránh kháng thuốc:

• Hoạt chất Mancozeb + Metalaxyl
• Hoạt chất Azoxystrobin + Difenoconazole
• Hoạt chất Azoxystrobin + Chlorothalonil
• Tebuconazole + Propiconazole
• Copper Oxychloride
• Hexaconazole
• Fosetyl Aluminium

Để phòng trừ hiệu quả bệnh đốm nâu trên chanh dây, bà con có thể tham khảo sản phẩm Thuốc trừ bệnh Till Mát 400SC. Đây là giải pháp được nhiều nhà vườn tin dùng nhờ sự kết hợp mạnh mẽ của hai hoạt chất tiên tiến:

• Azoxystrobin (250g/l): Là hoạt chất diệt nấm phổ rộng, có khả năng lưu dẫn mạnh. Azoxystrobin tác động bằng cách ngăn chặn sự nảy mầm của bào tử, cắt đứt nguồn lây lan của bệnh.
• Difenoconazole (150g/l): Hoạt chất thuộc nhóm Triazole, có tác dụng nội hấp, vừa phòng vừa trị bệnh. Difenoconazole tiêu diệt nấm bệnh đã xâm nhập vào bên trong mô cây và bảo vệ các phần non mới ra.

Sự cộng hưởng của hai hoạt chất này giúp Till Mát 400SC có tác động kép “trong trị, ngoài phòng”, mang lại hiệu quả nhanh, mạnh và kéo dài. Đặc biệt, sản phẩm được ứng dụng công nghệ Nano giúp hạt thuốc siêu mịn, tăng khả năng bám dính, thẩm thấu nhanh và hạn chế rửa trôi, đồng thời còn có tác dụng “dưỡng xanh dày lá”, giúp cây nhanh chóng phục hồi sau khi bị bệnh.

Pha 1 chai 240ml thuốc cho phuy 200-400 lít nước. Phun ướt đều lên thân, cành, hai mặt lá và quả. Nên phun phòng vào đầu mùa mưa hoặc phun khi bệnh chớm xuất hiện. Nếu bệnh nặng, có thể phun lặp lại sau 7-10 ngày.

Biện pháp sinh học

Sử dụng các chế phẩm sinh học chứa nấm đối kháng như Chaetomium spp., Trichoderma spp. để phun lên cây và tưới vào đất. Các vi sinh vật này giúp cạnh tranh dinh dưỡng và tiết ra các chất kháng sinh để ức chế, tiêu diệt nấm gây bệnh một cách an toàn và bền vững.

Kết luận

Bệnh đốm nâu trên cây chanh dây là một trong những thách thức lớn đối với người trồng, có khả năng gây thiệt hại nặng nề về năng suất và kinh tế. Tuy nhiên, bằng việc áp dụng đồng bộ và chủ động các biện pháp phòng trừ tổng hợp, bà con hoàn toàn có thể kiểm soát tốt dịch bệnh.