Bệnh đốm đen trên xoài và cách khắc phục hiệu quả

Bệnh đốm đen trên xoài (hay còn gọi là bệnh Đốm vi khuẩn, Xì mủ trái) là một trong những bệnh hại khó trị nhất, đặc biệt tàn phá nặng nề các vườn xoài Đài Loan, Cát Chu vào mùa mưa bão. Khác với thán thư do nấm, bệnh đốm đen do vi khuẩn Xanthomonas gây ra thường lây lan cực nhanh và khó kiểm soát nếu dùng sai thuốc.

Bài viết dưới đây của Vietnam Light sẽ cung cấp kiến thức chuẩn xác về triệu chứng, nguyên nhân và phác đồ điều trị hiệu quả nhất hiện nay.

Nguyên nhân gây bệnh đốm đen trên xoài

Khi cây xoài ra hoa và đậu trái giai đoạn trứng cá, trên trái thường xuất hiện các vết chấm đen, sau đó lan rộng gây ra thâm đen và rụng. Bệnh đốm đen trên xoài thường do vi khuẩn Xanthomonas campestris pv. gây ra.

Điều kiện khiến bệnh đốm đen trên xoài phát triển mạnh:

• Mưa nhiều, bão, gió lớn gây trầy xước cây
• Độ ẩm cao
• Vườn rậm rạp, thiếu ánh sáng, điều kiện thoát nước kém.

Nhiều bà con thường nhầm lẫn bệnh đốm đen trên xoài do vi khuẩn gây ra với bệnh thán thư do nấm Colletotrichum gloeosporioides. Tuy nhiên, đây là 2 bệnh hoàn toàn khác biệt.

Triệu chứng của bệnh đốm đen trên xoài

Trên lá

• Xuất hiện các đốm đen nhỏ, góc cạnh, không tròn đều như nấm
• Xung quanh vết đốm thường có viền vàng. Khi soi ngược lên ánh sáng, vết bệnh có mọng nước.
• Lá bị bệnh rụng sớm, cây còi cọc,

Trên trái

• Xuất hiện các đốm đen hình bất định, bề mặt vết bệnh hơi nổi gờ lên (sần sùi) chứ không lõm như bệnh thán thư.
• Ở giữa vết bệnh thường có vết nứt hình chân chim (hình sao). Khi trời ẩm, vết bệnh sẽ có dịch mủ (xì mủ). Dịch này chảy xuống đâu, bệnh lây lan tới đó (gây thối đen dọc theo vết nước chảy). Bệnh thán thư trên xoài không có dịch.

Trên cành

• Xuất hiện các vết loét màu đen, gây nứt dọc cành, xì mủ. Cành bị bệnh dễ bị gãy hoặc khô chết.

Tại sao phun thuốc nấm mãi không hết bệnh đốm đen?

Đây là sai lầm phổ biến nhất. Vì tác nhân là vi khuẩn, nên các loại thuốc trừ nấm thông thường (như Carbendazim, Azoxystrobin,…) sẽ không có hiệu quả.

Để trị bệnh đốm đen, bắt buộc phải sử dụng thuốc có hoạt chất diệt khuẩn (Kháng sinh thực vật hoặc Gốc đồng).

Quy trình phòng trừ bệnh đốm đen chuẩn

Biện pháp canh tác (phòng ngừa)

• Cắt bỏ những cành, lá, trái bị bệnh đem đi tiêu huỷ (đốt hoặc chôn xa nguồn nước).
• Trồng cây chắn gió quanh vườn
• Bà con nên bao trái sớm ngay khi kết thúc rụng sinh lý để ngăn chặn vi khuẩn tấn công trực tiếp.

Biện pháp hoá học (đặc trị)

Khi thấy cây xoài xuất hiện các dấu hiệu của bệnh, bà con cần xử lý như sau

• Rửa vườn: Sau các đợt mưa lớn, nên phun các loại thuốc gốc đồng (Copper Oxychloride, Copper Hydroxide, Bordeaux…) để sát khuẩn bề mặt. Đồng có khả năng làm khô vết bệnh rất nhanh.
• Phun các loại thuốc đặc trị vi khuẩn: Sử dụng luân phiên các hoạt chất kháng sinh nông nghiệp sau:
  • Kasugamycin
  • Streptomycin
  • Bronopol
  • Bismerthiazol
  • Oxolinic acid
• Phun luân phiên các hoạt chất khi bệnh đã nặng.
  • Phun rửa vườn 2–3 lần cách nhau 3 ngày bằng gốc đồng nồng độ cao (Kocide 2000–2500g/phi).
  • Lần 1: Kasugamycin + Copper Hydroxide
  • Lần 2 (sau 5-7 ngày): Oxolinic acid (Starner)
  • Lần 3 (sau 5-7 ngày): Bronopol hoặc Streptomycin + Till Mát 400SC (Azoxystrobin + Difenoconazole) đề phòng nấm kèm theo.
  • Sau khi kiểm soát được bệnh → chuyển sang phòng ngừa bằng chế phẩm sinh học + đồng định kỳ 15-20 ngày/lần trong mùa mưa.
• Có thế phối thuốc gốc đồng và thuốc kháng sinh để tăng hiệu quả cộng hưởng. Tuy nhiên, không pha thuốc gốc Đồng với các loại phân bón lá hoặc thuốc sâu gốc nhũ dầu để cháy gây cháy lá/trái.
• Trong điều kiện mùa mưa, vườn xoài thường bị bội nhiễm (bị cả nấm và vi khuẩn tấn công cùng lúc). Lúc này, bà con nên phối hợp cả thuốc trừ nấm và vi khuẩn để phun phòng ngừa. Một số hoạt chất trừ nấm như:
  • Azoxystrobin
  • Difenoconazole
  • Mancozeb
  • PropinebTebuconazole…

Kết luận

Hy vọng bài viết đã cung cấp đầy đủ thông tin để bà con phân biệt và xử lý triệt để loại bệnh hại nguy hiểm này, đảm bảo năng suất và mẫu mã cho mùa vụ.

Liên hệ với Vietnam Light qua các phương thức sau, nếu bà con có thắc mắc:

• Hotline/Zalo tư vấn kỹ thuật:  032 515 9339
• Fanpage cập nhật thông tin: Nông Nghiệp Bền Vững
• Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com

Chúc bà con có một vụ mùa bội thu!