Tình trạng bệnh chết cây con trên ớt, hay còn được gọi là bệnh lở cổ rễ, thối gốc, không chỉ gây thiệt hại trực tiếp đến cây giống mà còn ảnh hưởng đến năng suất toàn vụ. Để giải quyết dứt điểm vấn đề này, Vietnam Light xin chia sẻ quy trình phòng trị toàn diện, từ nhận diện chính xác đến các giải pháp xử lý khoa học và hiệu quả nhất.
Nguyên nhân gây bệnh chết cây con trên ớt
Bệnh chết cây con trên ớt do khá nhiều loại nấm đất gây ra, có thể kể đến như Pythium (thối rễ, thối gốc,…), Fusarium (héo vàng, thối rễ), Rhizoctonia solani (lở cổ rễ),…Trong một số trường hợp, vi khuẩn cũng có thể gây bệnh dẫn đến hiện tượng héo xanh trên cây con.
Điều kiện phát sinh:
- Đất bị nhiễm bệnh từ vụ trước, đất chua, ít hữu cơ. Đây thường là nguyên nhân phổ biến nhất do xử lý đất không kỹ.
- Đất trồng ẩm ướt liên tục, luống không thoát nước tốt, đặc biệt vào mùa mưa kéo dài.
- Gieo ươm hoặc trồng cây con quá dày khiến vườn cây rậm rạp, thiếu thông thoáng.
Dấu hiệu nhận biết
- Cây con đang xanh tươi bỗng héo rũ như bị thiếu nước dù đất vẫn ẩm.
- Phần thân cây ngay sát mặt đất (cổ rễ) bị thối nhũn, có màu nâu sẫm hoặc đen, tóp nhỏ lại. Cây dễ đổ ngay vị trí này.
- Khi nhổ cây bệnh lên, bà con sẽ thấy các sợi tơ nấm màu trắng bao quanh phần cổ rễ bị thối.
- Rễ cây màu nâu đen, không có rễ tơ màu trắng, dễ tuột khỏi vỏ khi kéo nhẹ.
- Toàn bộ cây con chết khô hoặc thối rữa nhanh chóng.

Giải pháp phòng trị bệnh
Biện pháp canh tác
- Trước khi trồng, cần cày ải phơi đất để diệt mầm bệnh. Bón vôi để nâng pH đất và khử trùng. Rất khuyến khích sử dụng các chế phẩm sinh học chứa nấm đối kháng Trichoderma để ủ phân chuồng hoặc rải vào đất.
- Lên luống cao, thoát nước tốt.
- Trồng cây con với mật độ hợp lý để đảm bảo vườn thông thoáng.
- Chỉ tưới khi cần thiết, tránh tưới quá đẫm. Nên tưới vào buổi sáng sớm để lá và thân cây kịp khô trước khi trời tối.
Biện pháp hoá học
Giai đoạn vườn ươm
- Xử lý giá thể bằng cách trộn đều Trichoderma vào giá thể ươm.
- Khi cây được 2 lá thật, tưới dung dịch Propamocarb (M30) hoặc phun sương Antracol 70WP. Hoạt chất này có tính lưu dẫn mạnh, đặc trị cực tốt nấm Pythium gây thối rễ, chết cây con. Nó đặc biệt hiệu quả khi dùng để tưới phòng hoặc xử lý giá thể ươm, tạo ra một vùng an toàn quanh bộ rễ non yếu.

Giai đoạn sau trồng 7-10 ngày
- Tưới gốc bằng Propamocarb (M30) hoặc Ridomil Gold tưới đẫm vào gốc để phòng trừ nấm Pythium và Fusarium.
- Phun phòng trước và sau các đợt mưa bằng Aliette hoặc Antracol.
Phòng bệnh chủ động trước và sau mưa
- Khi có dự báo mưa hoặc thời tiết chuyển lạnh ẩm, phun phòng trước 1-2 ngày bằng các loại thuốc như Aliette 800WG hoặc Antracol 70WP.
- Ngay sau khi mưa tạnh và cây đã khô ráo, phun lại một lượt để tiêu diệt mầm bệnh vừa xâm nhập.
Cách xử lý khi bệnh chết cây con trên ớt xuất hiện
Khi phát hiện cây có triệu chứng bị bệnh, tiến hành nhổ bỏ và tiêu huỷ những cây bị nặng để tránh lây lan. Khi phun thuốc, cần phun thật kỹ vào phần gốc, thân và xịt đều lên bề mặt đất xung quanh gốc cây.
- Nếu triệu chứng lở cổ rễ, gốc bị thắt khô (do Rhizoctonia): Ưu tiên sử dụng thuốc BVTV có hoạt chất Hexaconazole (Anvil 5SC). Phun kỹ vào phần gốc và thân cây bị bệnh.
- Nếu triệu chứng là thối nhũn, héo rũ (do Pythium, vi khuẩn): Các loại thuốc có tính lưu dẫn mạnh như Metalaxyl (Ridomil Gold) hoặc Fosetyl-aluminium (Aliette 800WG). Có thể kết hợp Ridomil Gold với các loại thuốc gốc đồng, kháng khuẩn để tăng hiệu quả diệt nấm và phòng ngừa vi khuẩn tấn công. Có thể pha đặc hơn để tưới trực tiếp vào những gốc cây bị bệnh nặng.
Kết luận
Bệnh chết cây con trên ớt cực kỳ nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu bà con áp dụng đúng các biện pháp phòng trừ. Khi dấu hiệu bệnh mới chớp xuất hiện, hãy xác định triệu chứng và lựa chọn các loại thuốc đặc trị đã được Vietnam Light gợi ý để xử lý kịp thời. Liên hệ:
- Hotline: 032 515 9339
- Fanpage: Nông Nghiệp Bền Vững
- Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com
Chúc bà con có một mùa ớt năng suất cao, thắng lớn!

