Cách phòng trừ tổng hợp bệnh khô cành khô quả trên cây cà phê

Bệnh khô cành khô quả trên cây cà phê là một trong những bệnh lý phổ biến và gây thiệt hại nặng nề nhất cho cây cà phê (đặc biệt là cà phê Robusta ở Tây Nguyên). Bệnh thường bùng phát mạnh vào mùa mưa do sự kết hợp giữa nấm bệnh, yếu tố sinh lý và sâu hại. 

Bài viết này của Vietnam Light sẽ giúp bà con nắm vững các biện pháp phòng trừ tổng hợp giúp xử lý triệt để gốc rễ căn bệnh này.

Nguyên nhân của bệnh khô cành khô quả trên cây cà phê

Bệnh khô cành khô quả cà phê không chỉ do một nguyên nhân duy nhất mà thường là sự kết hợp của nhiều yếu tố (nấm bệnh, sinh lý, côn trùng).

Do nấm bệnh

Bệnh khô cành khô quả trên cây cà phê chủ yếu là nấm thán thư – Colletotrichum coffeanum. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, thường bùng phát mạnh vào mùa mưa.

Nấm tấn công vào các cành non, cuống quả và quả non, làm tắc nghẽn mạch dẫn, khiến nước và dinh dưỡng không thể nuôi phần ngọn và quả. 

Do sinh lý (Kiệt sức/Thiếu dinh dưỡng)

• Sai quả quá mức: Khi cây đậu quá nhiều quả nhưng hệ rễ kém hoặc bón phân không đủ, cây sẽ huy động toàn bộ dinh dưỡng từ lá và cành để nuôi quả. Kết quả là cành bị vắt kiệt sức, rụng lá và khô móp lại.
• Thiếu hụt vi lượng và đa lượng: Đặc biệt thiếu Kali, Canxi, Bo và Kẽm khiến cuống quả yếu, rụng quả sinh lý nhiều, cành yếu ớt.

Do sâu hại

• Mọt đục cành, mọt đục quả: Côn trùng đục lỗ tạo vết thương hở, cắt đứt mạch dẫn khiến cành khô từ vị trí bị đục trở ra. Đồng thời tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhập.
• Rệp sáp: Chích hút cuống quả, cành non khiến bộ phận này teo tóp và khô rụng.

Triệu chứng nhận biết

• Trên cành: Ban đầu xuất hiện các vết nứt hoặc đốm nâu lõm xuống ở đốt cành. Vết bệnh lan rộng ôm quanh cành làm cành chuyển sang màu nâu đen. Lá trên cành vàng và rụng dần. Cành khô từ đầu ngọn khô ngược vào trong thân.
• Trên quả: Quả non (hoặc quả đang lớn) có những đốm đen nhỏ, sau đó lan rộng bao trùm cả quả. Quả ngừng phát triển, đen, teo tóp lại, rụng xuống đất hoặc vẫn treo khô trên cành.

Biện pháp phòng trừ tổng hợp bệnh khô cành khô quả trên cây cà phê

Vì bệnh có tính chất khá phức tạp nên việc chỉ dùng thuốc hóa học sẽ không giải quyết được gốc rễ. Bà con nên áp dụng đồng bộ 4 biện pháp sau:

Biện pháp canh tác

• Cắt tỉa cành: Thường xuyên lẩy chồi vượt, cắt bỏ các cành tăm, cành vô hiệu, cành chùm gửi, và đặc biệt là cắt bỏ ngay những cành đã bị khô, nhiễm bệnh đem ra khỏi vườn tiêu hủy để cắt đứt nguồn lây lan. Việc này giúp vườn cây thông thoáng, giảm độ ẩm cục bộ (khắc tinh của nấm)
• Điều tiết cây che bóng: Trồng cây che bóng (muồng đen, sầu riêng, mắc ca…) với mật độ hợp lý để chắn gió, giảm cường độ ánh sáng, giúp cây cà phê không bị “ép” ra quá nhiều quả dẫn đến kiệt sức.
• Quản lý nước: Mùa khô cần tưới đủ nước. Mùa mưa cần đánh rãnh thoát nước, không để vườn bị ngập úng làm hỏng hệ rễ.

Biện pháp dinh dưỡng

Bón phân cân đối NPK:

• Giai đoạn đầu mùa mưa (nuôi quả non): Chú trọng đạm và lân.
• Giai đoạn giữa và cuối mùa mưa: Tăng cường Kali để vỏ quả cứng cáp, hạt chắc, chống rụng quả và giúp cành dự trữ dinh dưỡng.

Bổ sung Trung – Vi lượng: Phun phân bón lá chứa Canxi, Bo, Kẽm, Magie vào các giai đoạn: trước khi hoa nở, sau khi đậu quả non và khi quả đang lớn. Điều này giúp cuống quả dai, chống rụng và nứt quả.

Bón phân hữu cơ: Hàng năm phải bón phân chuồng ủ hoai mục (hoặc phân hữu cơ vi sinh) từ 10-15kg/gốc để cải tạo đất, giúp rễ khỏe, hấp thu dinh dưỡng tốt mới đủ sức nuôi cành, nuôi quả.

Biện pháp sinh học

Sử dụng các chế phẩm sinh học chứa nấm đối kháng như Trichoderma hoặc vi khuẩn Bacillus subtilis bón vào đất hoặc phun lên tán cây vào đầu mùa mưa để khống chế các loại nấm gây bệnh.

Biện pháp hóa học đặc trị

Chỉ dùng thuốc bảo vệ thực vật khi áp lực bệnh cao (vào đầu, giữa mùa mưa) hoặc vườn đã có dấu hiệu chớm bệnh.

Trị nấm (thán thư, nấm hồng,…)

• Sử dụng các hoạt chất gốc Đồng (Copper Hydroxide, Copper Oxychloride, Booc-đô 1%) phun phòng vào đầu mùa mưa. Lưu ý: Không phun gốc đồng khi hoa đang nở.
• Khi bệnh chớm xuất hiện, dùng các loại thuốc có hoạt chất thấm sâu, lưu dẫn như: Hexaconazole (Texa 300SC…), Azoxystrobin + Difenoconazole (Till Mát 400SC…), Mancozeb + Metalaxyl Nhật, Propiconazole. Bà con nên sử dụng Till Mát 400SC
  • Ưu điểm: Thuốc chứa bộ đôi hoạt chất mạnh (Azoxystrobin + Difenoconazole) giúp thấm sâu diệt nấm tận trong mạch dẫn cuống quả, không sợ mưa rửa trôi, đồng thời giúp “dưỡng xanh dày lá”, phục hồi cây nhanh chóng.
  • Pha 240ml cho 1 phuy 200 lít nước. Phun sương ướt đẫm đều tán lá, đặc biệt chĩa béc phun xịt kỹ vào cuống quả, chùm quả và các cành tăm đang mang trái. Phun lặp lại lần 2 cách 7-10 ngày nếu bệnh nặng.

Trị côn trùng (mọt đục cành, rệp sáp)

• Nếu phát hiện khô cành do mọt hoặc rệp sáp, cần phối hợp thêm thuốc trừ sâu có tính lưu dẫn, xông hơi hoặc nội hấp. Dùng combo Bowing + 2 Panda + Koimire phun đặc trị (chứa cả dầu khoáng, loang trải).

Kết luận

Để trị dứt điểm bệnh khô cành khô quả trên cây cà phê, bà con không thể chờ đến khi cành đã khô đen rụng hết quả mới xách bình đi phun thuốc. Bí quyết nằm ở sự chủ động phun thuốc phòng nấm ngay từ những cơn mưa đầu mùa bắt đầu.

Nếu vườn cà phê gặp vấn đề về khô cành, khô quả, rụng sinh lý hoặc muốn được tư vấn phòng trừ cụ thể, hãy liên hệ với Vietnam Light qua các phương thức sau để được hỗ trợ chi tiết nhất!

• Hotline/Zalo tư vấn kỹ thuật:  032 515 9339
• Fanpage cập nhật thông tin: Nông Nghiệp Bền Vững
• Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com