Cách phòng trừ bệnh đạo ôn lúa hiệu quả cao

Bệnh đạo ôn lúa hay còn gọi là bệnh cháy lá là một trong những dịch hại nguy hiểm nhất trên cây lúa. Nếu không có biện pháp phòng trừ kịp thời, bệnh có thể gây thất thu năng suất lên đến 80-100%. Trong bài viết này, Vietnam Light sẽ cung cấp cho bà con thông tin về cách phòng trừ bệnh đạo ôn lúa chi tiết nhất, đạt hiệu quả cao nhất.

Tác nhân và điều kiện phát sinh bệnh đạo ôn lúa

Bệnh đạo ôn do nấm Pyricularia oryzae gây ra. Đây là loại nấm có khả năng phát tán mạnh mẽ qua gió và nguồn nước.

• Điều kiện thời tiết: Bệnh phát triển mạnh khi nhiệt độ từ 20-28°C, độ ẩm không khí cao (>90%), trời âm u, nhiều sương mù vào sáng sớm và đêm.
• Chế độ dinh dưỡng: Bón thừa phân đạm (Urê) làm lá lúa xanh mướt, bản lá to, thành tế bào mỏng, tạo điều kiện cho sợi nấm dễ dàng đâm xuyên qua lớp biểu bì.
• Mật độ gieo sạ: Sạ quá dày khiến ruộng bí bách, thiếu ánh sáng, tạo môi trường thuận lợi cho nấm bệnh khu trú.

Dấu hiệu nhận biết bệnh đạo ôn lúa qua từng giai đoạn

Đạo ôn lá (Giai đoạn mạ – đẻ nhánh)

• Ban đầu là những chấm nhỏ như đầu kim, màu xanh úng nước, sau chuyển sang màu nâu.
• Vết bệnh điển hình có hình thoi (mắt én): Rìa màu nâu đỏ, tâm màu xám trắng.
• Khi bệnh nặng, các vết bệnh nối liền nhau khiến lá bị cháy khô hoàn toàn.

Đạo ôn cổ bông và cổ gié (Giai đoạn trỗ – chín)

Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất.

• Nấm tấn công vào cổ bông làm gián đoạn quá trình vận chuyển dinh dưỡng nuôi hạt, gây lép hạt toàn bộ hoặc gãy cổ bông, bông lúa bị khô gãy, bạc trắng.
• Vết bệnh ban đầu là một chấm nhỏ màu nâu đen, sau đó bao quanh cổ bông.
• Một khi đã thấy cổ bông bị khô gãy thì việc phun thuốc hầu như không còn tác dụng cứu vãn.

Quy trình phòng trừ bệnh đạo ôn lúa đạt hiệu quả cao

Biện pháp canh tác

• Sử dụng các giống lúa xác nhận, có khả năng kháng hoặc chống chịu đạo ôn tốt. Tránh gieo sạ một loại giống trên diện tích quá lớn trong nhiều vụ liên tiếp.
• Duy trì ở mức 80-100kg/ha (nếu sạ hàng/sạ cụm thì thấp hơn).
• Bón phân cân đối NPK. Tuyệt đối không bón đạm muộn hoặc bón thúc đạm khi thời tiết đang thuận lợi cho bệnh phát triển.
• Bổ sung Canxi và Silic, tạo lớp màng bảo vệ kép trên biểu bì lá, làm lá cứng, khiến sợi nấm khó xâm nhiễm, thành tế bào vững chắc.

Biện pháp hóa học

Để đạt hiệu quả cao, cần chọn đúng hoạt chất và phun thuốc đúng thời điểm.

Các hoạt chất trị đạo ôn lúa hàng đầu:

• Tricyclazole: Hoạt chất kinh điển, thấm sâu cực nhanh, chuyên trị đạo ôn
• Fenoxanil: Hoạt chất thế hệ mới, có tính lưu dẫn và nội hấp mạnh, hiệu quả kéo dài.
• Isoprothiolane: Vừa trị đạo ôn lá, vừa giúp bộ rễ phát triển tốt.
• Azoxystrobin + Difenoconazole: Phổ tác dụng rộng, vừa trị đạo ôn vừa trị lem lép hạt, giúp hạt lúa sáng đẹp.

Thời điểm tốt nhất để phun thuốc phòng trừ bệnh đạo ôn:

• Đối với đạo ôn lá: Phun ngay khi vết bệnh vừa xuất hiện (vết chấm kim). Nếu áp lực bệnh cao (trời sương mù, mưa phùn), cần phun lặp lại sau 7-10 ngày.
• Đối với đạo ôn cổ bông: Phun phòng là chính. Cần thực hiện 2 lần phun chiến lược:
  • Lần 1: Khi lúa trỗ lẹt xẹt (khoảng 3-5% số bông đã thoát khỏi lá đòng).
  • Lần 2: Khi lúa đã trỗ đều hoàn toàn.
• Không phun thuốc khi lá lúa còn ướt sương để thuốc bám dính tốt nhất, không bị trôi.
• Khi có dấu hiệu của bệnh đạo ôn, ngưng ngay việc bón phân đạm hoặc phun phân bón lá có chứa đạm cao. Giữ mực nước ruộng ổn định (3-5cm), tránh để ruộng khô hạn.

Gợi ý quy trình sử dụng sản phẩm:

• Nếu lúa đang bị đạo ôn lá (cháy lá giai đoạn đẻ nhánh), bà con nên mua các loại thuốc có hoạt chất chuyên biệt như Tricyclazole, Fenoxanil, hoặc Isoprothiolane.
• Nếu lúa đang giai đoạn trổ lẹt xẹt đến trổ đều, bà con hãy dùng Till Mát 400SC để phòng trừ đạo ôn cổ bông và lem lép hạt cực kỳ hiệu quả. Sản phẩm chứa Azoxystrobin (250g/l) + Difenoconazole (150g/l), có tính lưu dẫn, nội hấp mạnh, giúp xanh lá, bóng hạt.
• Nếu ruộng vừa bị khô vằn (chân gốc) vừa bị lem lép hạt thì sử dụng Texa 300 rất tốt. 1 chai 240ml pha 200l nước.

Kết luận

Để phòng trừ đạo ôn hiệu quả cao, bà con không được đợi bệnh nặng mới chữa. Hãy giảm đạm, tăng Silic ở giai đoạn đầu và phun phòng chặn đầu ở giai đoạn lúa trỗ.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp đầy đủ thông tin hữu ích về bệnh đạo ôn lúa cho bà con. Chúc bà con canh tác thuận lợi!

Liên hệ với Vietnam Light qua các phương thức sau để được hỗ trợ chi tiết:

• Hotline/Zalo tư vấn kỹ thuật:  032 515 9339
• Fanpage cập nhật thông tin: Nông Nghiệp Bền Vững
• Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com