Bệnh chết yểu trên đậu phộng (lạc) là hung thần đối với bà con nông dân, nhất là trong giai đoạn 10-30 ngày sau gieo. Cây đang xanh tốt bỗng dưng héo rũ, thối gốc và chết hàng loạt khiến năng suất sụt giảm nghiêm trọng.
Bài viết này của Vietnam Light sẽ giúp bà con nhận diện đúng nguyên nhân và đưa ra cách trị chết yểu đậu phộng hiệu quả nhất bằng sự kết hợp của các dòng thuốc tiêu chuẩn Nhật Bản.
Dấu hiệu nhận biết bệnh chết yểu trên cây đậu phộng
Bệnh chết yểu thường có nhiều biểu hiện như thối rễ, lở cổ rễ, héo xanh,… Bà con cần thăm đồng thường xuyên để phát hiện sớm các dấu hiệu sau:
- Giai đoạn tiền nảy mầm: Hạt bị thối ngay trong đất, không mọc mầm.
- Giai đoạn cây con: Cây đang xanh tốt đột ngột héo rũ vào ban ngày, ban đêm có thể phục hồi nhẹ, nhưng sau 2-3 ngày cây sẽ chết hẳn.
- Tại vị trí gốc: Phần cổ rễ sát mặt đất có vết màu nâu đen, thắt lại hoặc thối rữa. Nếu ẩm độ cao, quanh gốc có thể thấy lớp tơ nấm trắng hoặc các bào tử đen li ti.

Nguyên nhân gây bệnh chết yểu trên đậu phộng
Bệnh chết yểu không do một loại vi khuẩn đơn lẻ mà thường là sự tấn công của các loại nấm ký sinh trong đất và hạt giống:
- Nấm Rhizoctonia solani: Gây hiện tượng lở cổ rễ, làm thân cây bị thắt lại.
- Nấm Aspergillus niger: Gây bệnh thối đen cổ rễ (phổ biến nhất ở cây đậu phộng).
- Nấm Sclerotium rolfsii: Gây bệnh héo rũ gốc trắng, xuất hiện các hạch nấm như hạt cát.
- Nấm Fusarium spp: Gây thối rễ và héo vàng.
Điều kiện thuận lợi để bệnh bùng phát:
- Đất quá ẩm, thoát nước kém hoặc sau các cơn mưa đầu mùa thất thường.
- Gieo hạt quá sâu hoặc mật độ quá dày.
- Sử dụng hạt giống chưa được xử lý hoặc hạt bị trầy xước.
- Đất trồng liên canh đậu phộng nhiều năm, mầm bệnh tích tụ cao.
Các biện pháp phòng trừ bệnh chết yểu trên cây đậu phộng
Biện pháp canh tác
- Xử lý hạt giống trước khi gieo: Đây là bước quan trọng nhất. Trộn hạt giống với thuốc trừ nấm như Cruiser, Aliette, hoặc Rovral trước khi gieo để diệt mầm bệnh bám trên vỏ hạt.
- Thời vụ: Gieo trồng đúng lịch thời vụ, tránh giai đoạn mưa dầm kéo dài.
- Làm đất: Cày ải phơi đất ít nhất 2 tuần trước khi gieo để diệt mầm bệnh. Lên luống (liếp) cao để đảm bảo thoát nước tốt khi có mưa lớn.
- Bón vôi: Bón 30-50kg vôi/1000m2 giúp sát khuẩn và trung hòa độ pH cho đất.
- Trộn chế phẩm Trichoderma với phân chuồng hoai mục để bón lót. Nấm có lợi Trichoderma sẽ tiêu diệt các nấm gây hại trong đất.
- Luân canh: Nếu đất đã từng bị bệnh nặng, không nên trồng đậu phộng liên tiếp. Hãy luân canh với cây lúa hoặc cây ngô (bắp) để cắt đứt nguồn bệnh.
- Bón phân cân đối, tránh bón quá nhiều phân đạm (N) ở giai đoạn đầu khiến cây quá xanh mướt, thân mềm yếu dễ bị nấm tấn công. Tăng cường phân lân và kali để cây cứng cáp.
Xem thêm: Cách Trồng Lạc Nhiều Củ, Chắc Hạt, Hạt To
Cách xử lý khi đậu phộng bắt đầu có biểu hiện chết yểu
Nhổ bỏ và tiêu hủy: Nhổ bỏ các cây đã bị bệnh nặng, mang ra khỏi ruộng và tiêu hủy (đốt hoặc chôn cùng vôi bột) để tránh nấm tán phát bào tử.
Sử dụng các loại thuốc trừ nấm có các hoạt chất đặc trị như:
- Bộ 3 (1 gói Phyto Nhật + 1 chai Metalaxyl Nhật + 1 chai Kháng Sinh Thực Vật) vào bồn chứa 200 lít nước.
- Hiệu quả thực tế trên cây đậu phộng:
- Ngặn chặn lây lan: Chỉ sau 1 lần phun, những cây chớm héo sẽ có dấu hiệu dừng lại, không lây lan sang các cây khỏe mạnh xung quanh.
- Lưu dẫn 2 chiều: Thuốc không chỉ dính trên lá mà còn dẫn xuống rễ, giúp bảo vệ toàn diện cây đậu từ gốc đến ngọn.
- Phục hồi nhanh: Nhờ thành phần kháng sinh thực vật, cây đậu không bị “sốc” thuốc hay bị còi cọc mà sẽ sớm ra lá mới và tiếp tục phát triển.
Lưu ý: Phun kỹ vào gốc cây và vùng đất xung quanh gốc. Phải để dung dịch thuốc thấm sâu xuống vùng cổ rễ nơi nấm bệnh đang khu trú. Nên phun 2 lần, mỗi lần cách nhau 5-7 ngày.
Kết luận
Bệnh chết yểu trên cây đậu phộng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu bà con chủ động phòng ngừa từ khâu làm đất và xử lý hạt giống. Việc kết hợp giữa nấm đối kháng Trichoderma và các thuốc đặc trị như bộ 3 Samurai đúng lúc sẽ giúp bảo vệ năng suất mùa vụ tối đa.
Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để xử lý dứt điểm bệnh chết yểu. Chúc bà con có một mùa đậu phộng bội thu!
- Hotline/Zalo tư vấn kỹ thuật: 032 515 9339
- Fanpage cập nhật thông tin: Nông Nghiệp Bền Vững
- Gmail: vietnamlight.vnl@gmail.com




